Аль-Анам сүресі — Аят 89

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• Кітап: Аллаһ тарапынан түсірілген қасиетті жазбалар (Ибраһимнің парақтары, Мұсаның Тәураты, Дәуіттің Забұры, Исаның Інжілі).
• Хүкім: діни білім, даналық, терең түсінік.
• Нүбууат: пайғамбарлық, яғни Аллаһтың елшілігін жеткізу міндеті.
• Куфр: қарсы шығу, мойындамау, сенбеу.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала бұрынғы пайғамбарларды ерекше дәрежемен марапаттағанын хабарлайды. Оларға кітап берілді, яғни уахи арқылы түскен қасиетті жазбалар; оларға хүкім берілді, яғни дінді терең түсіну, әділ үкім шығару қабілеті; және оларға пайғамбарлық берілді, яғни адамдарды Аллаһқа шақыру миссиясы. Осы үш үлкен нығметке ие болған сол пайғамбарлар — Аллаһтың таңдаулы құлдары.

Енді, уа, Мұхаммед (с.а.с.), егер сенің қауымыңнан кейбіреулер осы шындықтарға сенбей, оларды мойындамаса, бұл сенің пайғамбарлығыңа ешбір нұқсан келтірмейді. Өйткені Аллаһ бұл іске басқа бір қауымды тағайындады — олар бұл шындықтарды мойындайды, оларға сенеді және оларды ұстанып, қорғайды. Олар — Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) серіктері, Мәдинаның ансарлары, Меккеден қоныс аударған муһажирлер және Қиямет күніне дейін олардың жолын ұстанған барлық мүміндер. Олар кітапқа, хүкімге және пайғамбарлыққа ешқашан қарсы шықпайды, керісінше, оларды берік ұстанып, оларға қызмет етеді.

Сондай-ақ, бұл аяттағы "олар" деп отырған қауым туралы кейбір тәпсіршілер олар — осы аятта аталған он сегіз пайғамбардың өздері деп те түсіндірген. Яғни, Аллаһ оларды иманға жетектеп, олар бұл нығметтерге қарсы шықпайды, керісінше, оларды сақтайды.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ кімді қаласа, оны ерекше нығметтермен марапаттайды: кітап, даналық және пайғамбарлық — бұлардың барлығы Аллаһтың сыйы.
• Иман — үлкен нығмет. Егер біреулер иманнан бас тартса, Аллаһ оның орнына иманды, берік, шын жүректен сенетін басқа құлдарын қояды. Бұл — Аллаһтың дінінің мәңгілік екендігінің белгісі.
• Ақиқатқа қарсы шығушылардың көптігі ешқашан иманды әлсіретпейді, өйткені Аллаһ әрқашан өз дінін қорғайтын, оны ұстанатын шынайы мүміндерді дайындап қояды.
• Біз де сол иманды, берік қауымның қатарында болуға ұмтылуымыз керек: кітапты оқып, түсініп, оған амал ету, даналықпен өмір сүру, пайғамбардың жолын ұстану — осылар арқылы біз де Аллаһтың разылығына бөленеміз.
• Ислам — тек бір ғасырға немесе бір халыққа ғана емес, Қиямет күніне дейінгі барлық адамзатқа арналған әмбебап дін. Оны ұстанушылар әр дәуірде болды және болады. Бұл — мүмін жүрекке тыныштық пен сенімділік беретін үлкен қуаныш.