سوره انعام — آیه 89

معانی کلمات:

• الْحُکْمَ: فهم و داوری درست در امور، یا حکمت و علم نافذ.
• وَکَّلْنَا: سپردیم و نگهبان قرار دادیم.
• قَوْمًا: گروهی (در اینجا منظور مهاجران و انصار و پیروانشان تا روز قیامت است).

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه معرفی پیامبران بزرگواری است که خداوند آنان را به هدایت و نعمتهای ویژهاش اختصاص داده بود. خداوند میفرماید: اینان کسانی هستند که به آنها کتاب (مانند صحف ابراهیم، تورات موسی، زبور داود و انجیل عیسی) عطا کردیم، و همچنین حکم و داوری درست میان مردم را به آنها آموختیم و آنان را برای رساندن پیام خود برگزیدیم و به مقام نبوّت رساندیم.

سپس خداوند به پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) دلگرمی میدهد و میفرماید: ای رسول ما! اگر کافران قوم تو (اهل مکه) به این آیات و نشانههای الهی که بر تو نازل کردهایم کفر بورزند و آنها را انکار کنند، غمگین مباش؛ زیرا ما گروه دیگری را برای حفظ و ایمان به این آیات آماده کردهایم که هرگز به آنها کافر نمیشوند. این گروه، مهاجران و انصار و همه کسانی هستند که تا روز قیامت با نیکی از آنان پیروی میکنند. آنان با ایمان کامل، این کتاب و حکمت و نبوّت را میپذیرند و در راه گسترش آن میکوشند و هرگز به آن کفر نمیورزند.

فواید و پیامهای آیه:

• امیدواری به یاری خداوند: اگر عدهای حق را نپذیرند، خداوند همیشه گروه دیگری را برمیانگیزد که حاملان و پاسداران دین او باشند؛ پس هرگز ناامید نشویم.
• عزت ایمان و عمل: ایمان به کتاب خدا و پیروی از پیامبران، نعمتی است که خداوند به هر کس نخواهد نمیدهد؛ پس باید قدر این نعمت را بدانیم و در حفظ آن بکوشیم.
• مسئولیت امت اسلامی: ما که به این آیات ایمان آوردهایم، باید مانند مهاجران و انصار، حافظان واقعی قرآن و سنت باشیم و با عمل و دعوت خود، نشان دهیم که هرگز به این نعمت کفران نمیکنیم.
• تسلی و آرامش برای مؤمنان: این آیه به مؤمنان میآموزد که اگر جامعهای از حق رویگردان شود، خداوند از میان مردمان دیگر، یاورانی برای دینش برمیگزیند؛ بنابراین نگران آینده اسلام نباشیم و با اطمینان به وعده الهی، به وظیفه خود عمل کنیم.