سوره قلم — آیه 20

معانی کلمات:

• الصَّریم: به معنای «شب تاریک» یا «چیز بریدهشده و جدا شده» است. در اینجا اشاره به باغی دارد که میوههایش کاملاً بریده و نابود شده و همچون شبی تاریک و سیاه گشته است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان صاحبان باغ (که از دادن زکات و صدقه به فقرا خودداری کرده بودند) میفرماید: پس از آنکه آنان تصمیم گرفتند سحرگاهان میوههای باغ را بچینند و به مستمندان چیزی ندهند، خداوند شبانگاه آتشی فرستاد که تمام باغ را سوزاند و نابود کرد. صبح هنگام، آن باغ سرسبز و پرثمر به زمینی سیاه و خاکستر شده تبدیل گشت که همچون شب تاریک و ظلمانی بود؛ نه نشانی از درختان سبز باقی ماند و نه میوهای برای چیدن. این مجازات الهی در حالی رخ داد که صاحبان باغ در خواب بودند و هیچ اطلاعی از این فاجعه نداشتند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه هشدار میدهد که بخل و خودداری از حقوق واجب مالی (مانند زکات و صدقه) میتواند نعمتهای الهی را نابود کند و انسان را از برکات محروم سازد.
• نشان میدهد که خداوند بر اعمال بندگان آگاه است و کسانی که با نیرنگ و برنامهریزی میخواهند حق فقرا را ضایع کنند، با عذاب و خواری مواجه خواهند شد.
• انسان باید همواره شکرگزار نعمتهای الهی باشد و از آنها در راه رضای خدا و کمک به نیازمندان استفاده کند تا نعمتها پایدار بماند.
• این داستان عبرتی است برای همه که هیچ کس با چارهاندیشی و تدبیر خود نمیتواند از قضا و تقدیر الهی جلوگیری کند و تنها راه نجات، تقوا و انفاق در راه خداست.