Qalam surasi — Oyat 20

Kalimalarning ma'nolari:

• الصَّرِيم: kechasi uzilib qolgan, qorong‘u tun kabi qop-qora bo‘lib qolgan narsa. Ba'zi mufassirlar buni "qirqib olingan, kesib tashlangan" deb ham izohlaganlar.

Tafsir:

Ular tun bo‘yi bog‘larini tongda terib olishga qasam ichib, "ertaga bechoralar kelmasin" deb o‘zaro kelishib olgandilar. Ammo Alloh taolo ularning bu makr-hiylasini bilib, bog‘ga kechasi bilan o‘t qo‘yib yubordi. Natijada ular tong otganda bog‘larini qop-qora, yonib kul bo‘lgan holda topdilar. Bog‘ xuddi qorong‘u tun kabi qorayib, butunlay vayron bo‘lib, mevalaridan hech narsa qolmagan edi. Ular o‘z rejalariga yeta olmadilar va qilgan yomon niyatlari oqibatida butun mehnatlari zoye ketdi. Bu holat ularning "agar Alloh xohlasa" demaganliklari va o‘z kuch-qudratlariga ishonib, Allohning irodasini hisobga olmaganliklari sababli yuz berdi.

Foydalar:

1. Inson o‘z rejalarini tuzar ekan, doimo Allohning irodasini hisobga olishi va "in shaa Alloh" deb aytishi lozim. Chunki insonning rejasi Allohning qozosiga qarshi tura olmaydi.
2. Yaxshi niyat bilan qilingan ishga baraka beriladi, yomon niyat bilan qilingan ish esa halokatga olib boradi. Bu bog‘ egalarining hikoyasi buning yaqqol dalilidir.
3. Alloh taolo bandalarining makr-hiylalarini biladi va ularni o‘z vaqtida jazosiz qoldirmaydi. Biroq Uning jazolashi hamisha o‘z vaqtida va o‘lchovli bo‘ladi.
4. Mol-mulk va rizq Allohning inoyati bilan qoladi. Kim Allohdan yuz o‘girib, o‘z kuchiga suyansa, Alloh uni o‘z holiga tashlab qo‘yadi va bor narsasi ham qo‘lidan ketishi mumkin.
5. Bu voqea musulmonlarga saboq beradiki, har qanday ishda Allohga tavakkal qilish, Unga suyanish va Uning rahmatidan umidvor bo‘lish zarurdir.