Аль-Калам сүрөсү — Аят 30

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• فَأَقْبَلَ: анан бурулушту, бири-бирине карай жүздөнүштү.
• يَتَلَاوَمُونَ: бири-бирин күнөөлөштү, айыпташты, жеме-жеме кылышты.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бакча ээлери таң атканда бакчаларынын күйүп кеткенин, түшүмү жок болуп калганын көрүшкөндө, алгач адашып калдык деп ойлошту. Бирок анын өздөрүнүн бакчасы экенин билишкенде, «биз жакыр-бечараларга жардам берүүнү ойлобогонубуз үчүн, бакчабыздын жакшылыгынан ажырап калдык» дешти. Алардын ичинен эң акылдуусу: «Мен силерге “Аллах кааласа” деп айткыла, антпесе бул иш бүтпөйт деп айтпадым беле?» — деди. Ошондо алар акылдарына келип: «Биздин Раббибиз адилетсиз эмес, биз өзүбүзгө зулумдук кылдык, себеби “Аллах кааласа” деп айтпай, жакырларга жардам берүүнү ойлободук» дешти. Анан алар бири-бирине бурулуп, ар бири экинчисин күнөөлөй башташты: «Эмнеге “Аллах кааласа” деп айтпадык? Эмнеге жакырларга жардам берүүнү ойлободук?» — деп жеме-жеме кылышты. Ошентип, алар бири-бирин айыптап, өкүнүч менен «эх, биз чектен чыгып кеттик, Аллахтын буйругун аткарбай, жакырларга жардам бербей койдук» дешти. Алар Раббибиз бизге ушул бакчадан да жакшыраак нерсе берет деп үмүт кылышты, себеби алар күнөөлөрүн моюнга алып, тообо кылышты. Чындыгында алар Раббисине гана бет буруп, кечирим сурап, жакшылык издешти. Бул бакча ээлерине берилген азап сыяктуу эле, Аллахтын буйругун аткарбаган, берген жакшылыктарынан Аллахтын ыраазылыгы үчүн бербей, сараңдык кылган адамдарга да ушундай азап берилет. Ал эми акырет азабы бул дүйнө азабынан да чоң жана катуу. Эгер алар муну билишсе, азапка алып бара турган бардык иштерден тыйылышмак.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Күнөөнү моюнга алуу жана тообо кылуу — ыймандуу адамдын белгиси. Бул аят бизге ката кетирсек, өзүбүздү актабай, күнөөбүздү мойнубузга алып, Аллахтан кечирим суроону үйрөтөт.
• Бирге иш кылганда бири-бирибизди жемелеп, күнөөлөп эмес, катаны оңдоп, кечиримдүү болуу керек экенин көрсөтөт.
• Аллахтын берген жакшылыктарын сараңдык кылып кармабай, муктаждарга жардам берүү — ыймандын жана такыбалыктын белгиси.
• «Аллах кааласа» деп айтуу (иншаАллах) — ар бир ишти Аллахтын эркине тапшыруу, бул бизди текеберликтен жана өкүнүчтөн сактайт.
• Бул дүйнөдөгү азап акыреттеги азапка салыштырганда эч нерсе эмес. Ошондуктан ыймандуу адам дүйнөнүн өткөөл жакшылыктарына алданып калбай, акыретти ойлойт.
• Аллахка бет буруп, Ага гана үмүт артуу — ыймандуу адамдын эң чоң бактысы. Бул аят бизди Раббибизге жакындатып, Анын кечиримине үмүт кылууга чакырат.