Qələm surəsi — Ayə 30

Sözlərin izahı:

• فَأَقْبَلَ — üz tutdular, bir-birinə yönəldilər.
• يَتَلَاوَمُونَ — bir-birini qınayır, bir-birini günahlandırırdılar; "ləvm" kökündən olub, qınamaq, danlamaq mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bağ sahibləri səhər açılanda bağlarının yandığını, məhsulunun məhv olduğunu gördükdə əvvəlcə çaşdılar, sanki yolu azmış kimi oldular. Sonra bunun öz bağları olduğunu anlayıb böyük peşmançılıqla dedilər: "Biz doğrudan da ziyana uğrayanlardan olduq!" Onların ən ağıllısı dedi: "Məgər mən sizə deməmişdimmi? Kaş ki, Allahı yad edib 'inşallah' deyəydiniz!" Onlar da haqqı qəbul edib dedilər: "Rəbbimiz pak və müqəddəsdir, biz özümüzə zülm etdik."

Elə bu zaman onlar bir-birinə üz tutub bir-birini qınamağa başladılar. Hərəsi digərini günahlandırırdı: "Sən mənə mane olmasaydın, biz kasıblara kömək edərdik, məhsulun haqqını verərdik!" Onların bu bir-birini qınaması əslində yalnız yoxsullara haqq verməmələrinə, kasıbları bağdan qovmalarına görə idi. Çünki onların ən böyük günahı Allahın onlara bəxş etdiyi nemətdən kasıbları məhrum etmələri, Allahın əmrindən çıxmaları idi.

Bu ayədən bizim üçün böyük bir ibrət var: insan Allahın verdiyi nemətə şükür etməli, onun haqqını yerinə yetirməli, kasıb-fəqiri unutmamalıdır. Mal-dövlət insana əmanətdir; onu yalnız özü üçün saxlayıb başqalarını məhrum edən kimsə, nəhayət, peşman olacaq, amma faydası olmayacaq. Gəlin biz də bu hekayədən dərs götürək: əlimizdəki nemətlərə şükür edək, ehtiyac sahiblərinə əl tutaq, Allahın əmrlərinə sadiq qalaq. Unutmayaq ki, Allah yolunda verilən heç bir şey əskilməz, əksinə bərəkətə çevrilər. Allah bizə qəlbi comərdlik, şükür və təvazö verməyi nəsib etsin!