Qalam surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• يَتَلَاوَمُونَ — bir-birlarini ayblash, malomat qilish, bir-biriga tanbeh berish.

Tafsir:

Ular o'z qilgan ishlariga pushaymon bo'lib, hushyorlikka qaytgach, bir-birlariga yuzlanib, o'zaro malomat qila boshladilar. Har biri ikkinchisini o'sha noto'g'ri qarorlari — "In shaa Alloh" demaganliklari, faqirlarga xayr-ehson qilmaslikka qasd qilganliklari va Allohning amriga xilof ish tutganliklari uchun ayblay boshladi. Ular bu holga tushishlariga o'zlarining baxilligi va yomon niyatlari sabab bo'lganini tan oldilar. Bu ularning tavba qilishlari va gunohlarini iqror etishlarining boshlanishi edi. Zero, inson o'z xatosini tan olsa, bu uning to'g'ri yo'lga qaytishining ilk qadamidir.

Foydalar:

1. Inson o'z xatosini tan olishi va pushaymon bo'lishi — tavbaning boshlanishi bo'lib, bu uning ma'naviy kamolotiga olib boradi.
2. Bir-birini yaxshilikka chaqirish va xatoni oshkora qilish — musulmonlarning o'zaro birodarligi va nasihatgo'yligidan dalolatdir.
3. Yaxshi ish qilishda "In shaa Alloh" deb istisno qilish — insonning Allohga bo'lgan tavakkalini va bandalik odobini ko'rsatadi.
4. Mol-mulk va ne'matlar Allohning in'omi ekanini unutmaslik, ularni faqirlar va muhtojlar bilan baham ko'rish — jannatga olib boruvchi amallardandir.
5. Bu qissa har bir musulmon uchun saboq bo'lib, baxillik va xasislikning oxiri — pushaymonlik va zarar ekanini, saxovat va ehsonning esa baraka va saodat keltirishini o'rgatadi.