Haqqa surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• تَقَوَّلَ – yolg‘on to‘qimoq, o‘zidan so‘z uydirib, Allohga nisbat bermoq.
• بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ – ba’zi so‘zlar, ya’ni Alloh taolo aytmagan narsalarni Unga nisbat berish.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo O‘z Rasuli Muhammad sollallohu alayhi vasallamning maqomini va risolatining haqqoniyligini bayon qilmoqda. Agar Payg‘ambar alayhissalom Alloh taologa nisbatan O‘zi aytmagan biror so‘zni to‘qib, “Alloh shunday dedi” deb aytganlarida edi, bu ulkan xiyonat va og‘ir gunoh bo‘lardi. Lekin Alloh taolo O‘z Rasuli bunday ishdan mutlaqo pok ekanini ta’kidlab, agar shunday qilganda, U zotni qattiq jazolashini, ya’ni kuch bilan ushlab, tomirini uzish darajasida jazoga tortishini bildirmoqda. Bu esa Payg‘ambar alayhissalomning har bir so‘zi, har bir xabari Allohning vahyi va ilhomi bilan bo‘lganini, ularning hech biri o‘zlaridan chiqmaganini isbotlaydi. Chunki Alloh taolo O‘z Rasuli haqida bunday og‘ir jazodan ogohlantirish bilan, uning rostgo‘yligi va ishonchliligini mustahkamlab qo‘ygan.

Foydalar:

• Ushbu oyat Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning risolatining haqqoniyligini va ularning har bir so‘zi Alloh tomonidan nozil bo‘lganini tasdiqlaydi. Bu mo‘minlarning qalbiga mustahkam ishonch bag‘ishlaydi.
• Alloh taolo O‘z Rasuli haqida bunday og‘ir tahdidni zikr qilish orqali, Qur’onning har bir harfi, har bir so‘zi Allohning kalomi ekanini va unga hech qanday yolg‘on yoki o‘zgartirish aralashmaganini ko‘rsatadi. Bu musulmonlarning Qur’onga bo‘lgan e’tiqodini yanada mustahkamlaydi.
• Ushbu oyatdan har bir musulmon uchun rostgo‘ylik va omonatdorlik fazilati o‘rganiladi. Agar Allohning Rasuli bunday ulkan ishdan pok bo‘lsa, unda har bir mo‘min ham o‘z so‘zida va amalida rostgo‘y bo‘lishga intilishi lozim.
• Alloh taoloning O‘z Rasuli haqida bunday himoya qilishi, U zotning Alloh huzuridagi yuksak martabasini va Alloh ularni har qanday nuqsondan saqlaganini ko‘rsatadi. Bu esa musulmonlarning Payg‘ambarga bo‘lgan muhabbatini va ularga itoat qilish ishtiyoqini oshiradi.