Аль-Араф сүрөсү — Аят 110

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• «يُرِيدُ» — каалайт, көздөйт.
• «أَن يُخْرِجَكُم» — силерди чыгарууну.
• «مِّنْ أَرْضِكُمْ» — силердин жериңерден, б.а. Мисир жеринен.
• «فَمَاذَا تَأْمُرُونَ» — эмне буйруйсуңар, кандай кеңеш бересиңер?

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Фараон өзүнүн элүү башчыларына жана акылмандарына Муса (алайхи-с-салам) жөнүндө сүйлөп жатат. Ал айтат: «Муса силерди Мисир жеринен чыгарып кетүүнү каалайт». Фараон бул сөздү айтып, алардын пикирин, кеңешин сурайт: «Эми силер мага эмне кеңеш бересиңер, Мусага каршы кандай чара көрөбүз?» деп. Башкача айтканда, Фараон Мусанын чакырыгын өз бийлигине жана элине коркунуч катары көрүп, ага каршы туруу үчүн айланасындагылардан акыл-кеңеш сурайт. Ал эми чындыгында Муса (алайхи-с-салам) аларды Мисирден кууп чыгарууну эмес, Аллахка ибадат кылууга чакырган эле. Бирок Фараон муну элге «Муса силерди жериңерден ажыратат» деп бурмалап көрсөтүп, элди Мусага каршы козутууну көздөгөн.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Чындыкты жактаган адамдарга каршы жалган жалаа жана бурмалоо ар дайым болуп келген. Муса (алайхи-с-салам) адилет чакырык алып келсе да, Фараон аны «элди жеринен кууп чыгаруучу» катары сүрөттөгөн. Бул — ыймандуу адамдарга сабыр кылуу жана Аллахка таянуу керектигин үйрөтөт.
• Фараон сыяктуу текебер башкаруучулар өз бийлигин коргоо үчүн акылмандар менен кеңешип, адилетсиз чечимдерди кабыл алышат. Бирок Аллахтын эрки алардын айла-амалдарынан үстөм. Муса (алайхи-с-салам) жеңишке жеткендей, акыйкат дайыма жеңет.
• Бул аят бизге чындык жолунда турганда элдин каршылыгына, жалаа-жамаатка кабылсак да, Аллахтын жардамы менен акыбет жакшы болорун эскертет. Ислам — адилеттик, эркиндик жана Аллахка моюн сунуу дини. Андыктан ар бир адам бул чакырыктын маңызын түшүнүп, акыйкат жолуна түшүүгө умтулушу керек.