سوره اعراف — آیه 110

معانی کلمات:

• یُرِیدُ: میخواهد، قصد دارد.
• أَن یُخرِجَکُم: اینکه شما را بیرون کند و از سرزمینتان آواره سازد.
• تَأمُرُونَ: فرمان میدهید، اشاره میکنید، رأی و نظر میدهید.

تفسیر آیه:

فرعون پس از آنکه موسی علیهالسلام معجزات الهی را در برابر او و درباریانش آشکار ساخت و دعوت خود را به توحید و رهایی بنیاسرائیل از بردگی و ستم اعلام کرد، رو به اشراف و بزرگان قوم خود کرد و با نگرانی و تشویش گفت: «او میخواهد شما را از سرزمین خودتان (مصر) بیرون کند و اینگونه قدرت و حکومت شما را از بین ببرد!» سپس برای مشورت و جلب نظر آنان، پرسید: «پس نظر شما چیست؟ چه دستوری میدهید؟ چه راهکاری برای مقابله با او پیشنهاد میکنید؟»

فرعون با این سخن، قصد داشت ذهن درباریان را از حقیقت دعوت موسی (که رهایی مظلومان و دعوت به خدای یگانه بود) منحرف سازد و مسئله را صرفاً یک تهدید سیاسی و امنیتی جلوه دهد تا آنان را برای مقابله با موسی و حمایت از خود بسیج کند. او میخواست با ایجاد وحشت از دست دادن سرزمین و امکانات، همبستگی اطرافیانش را جلب کرده و آنان را برای هر اقدام خصمانهای آماده سازد.

فواید و پیامهای آیه:

1. هشدار درباره نیرنگ ستمگران: ستمگران برای حفظ قدرت خود، حق و حقیقت را بهعنوان تهدیدی برای امنیت و منافع مردم معرفی میکنند و با ایجاد ترس و وحشت، افکار عمومی را علیه پیامبران و مصلحان میشورانند. مؤمن باید این روش را بشناسد و فریب آن را نخورد.
2. اهمیت مشورت در تصمیمگیری: حتی فرعون برای اقدامات خود با اطرافیانش مشورت میکرد؛ اما مشورت او با اهل باطل، او را به گمراهی بیشتر کشاند. این نشان میدهد که مشورت باید با اهل خرد و ایمان باشد تا به صلاح و درستی منجر شود.
3. پایداری در برابر تهدیدها: پیامبران الهی هرگز از تهدیدها و توطئههای دشمنان نهراسیدند و به راه خود ادامه دادند. مؤمن نیز باید در برابر چنین فشارهایی استقامت کند و یقین داشته باشد که یاری خداوند با صابران است.
4. شناخت دشمن از روی گفتارش: سخنان فرعون نشان میدهد که دشمنان حق، حتی وقتی در موضع ضعف قرار میگیرند، با تغییر دادن موضوع و ایجاد رعب و وحشت، به دنبال حفظ موقعیت خود هستند. مؤمن باید هوشیار باشد و فریب این تاکتیکها را نخورد.