سوره اعراف — آیه 13

معانی کلمات:

• فَاهْبِطْ: فرود آی، پایین برو.
• تَتَکَبَّرَ: تکبر ورزیدن، خود را بزرگ شمردن و سرپیچی کردن.
• الصَّاغِرِینَ: خواران، ذلیلان، حقیران.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه ابلیس از فرمان او سرپیچی کرد و به آدم علیهالسلام سجده نکرد، به او فرمود: «پس از این مقام فرود آی و از بهشت بیرون شو». خداوند به او گوشزد کرد که تکبر ورزیدن در بهشت شایسته او نیست؛ زیرا بهشت جایگاه بندگان مطیع و پاک است و کسی که در آنجا تکبر کند، شایسته حضور در آن نیست. سپس با لحنی قاطع فرمود: «از بهشت خارج شو که تو از زمره خواران و ذلیلانی». این خواری و ذلت، نتیجه مستقیم تکبر و نافرمانی او بود؛ همانگونه که او خود را برتر از آدم میپنداشت، خداوند او را به پستترین درجه رساند و او را از رحمت خود دور ساخت.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبر و خودبرتربینی از بزرگترین گناهانی است که انسان را از رحمت الهی دور میکند و سبب سقوط و ذلت او میشود، همانگونه که ابلیس را از مقام والای خود ساقط کرد.
• بهشت جایگاه بندگان فروتن و مطیع است و کسی که در دلش تکبر باشد، شایسته ورود به آن نیست؛ پس باید صفات متواضعانه را در خود پرورش دهیم.
• نافرمانی از فرمان خداوند، هر چند در ظاهر کوچک باشد، میتواند عواقب سنگینی داشته باشد؛ پس باید همواره مراقب اعمال و نیتهای خود باشیم.
• خداوند با عدالت خود، متکبران را خوار میکند و با فضل خود، مؤمنان فروتن را عزیز میدارد؛ پس بیاموزیم که تواضع، راه رسیدن به عزت واقعی است.