Аль-Араф сүрәсе — Аять 192

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَهُمْ — аларга, ягъни аларга табынучыларга.
• نَصْرًا — ярдәм, булышлык.
• أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ — үзләренә дә ярдәм итә алмыйлар, үзләрен дә саклап кала алмыйлар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мәҗүсиләрнең сынымнарының бөтенләй хәлсез икәнлегенә игътибар юнәлтә. Ул сынымнар — таштан, агачтан яки бакырдан ясалган барлыклар, аларның бернинди дә кодрәте юк. Алар үзләренә табынучыларга һичнинди ярдәм итә алмыйлар: авыруны дәвалап, бәла-казаны кире кайтарып, ихтыяҗларын үтәп булмый аларга. Моннан да артыгы — алар хәтта үзләрен дә саклый алмыйлар: әгәр берәр кеше аларны сындырырга, ватырга яки рәнҗетергә теләсә, алар үзләрен дә якларга көчләре җитми. Киресенчә, аларны табынучылар үз куллары белән ясыйлар, саклап торалар, аларны югалтудан куркып кадерлиләр. Шулай итеп, гыйбадәт кылынучы зат — гыйбадәт кылучыдан да хәлсезрәк булып чыга. Әгәр дә бу сынымнар бернәрсә дә булдыра алмыйлар, үзләрен дә, башкаларны да яклый алмыйлар икән, аларны Аллаһы белән беррәттән гыйбадәт кылу — иң зур наданлык һәм иң тирән адашу түгелме? Аларны Аллаһыга тиңдәш куючы кеше — үзенә үзе иң зур золым кылучы, чөнки ул хакыйкатьтән читкә китә һәм мәңгелек бәхетен югалта.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Аллаһыдан башка гыйбадәт кылынган һәр нәрсә — хәлсез һәм ихтыяҗлы, ул үзенә дә, башкаларга да файда яки зарар китерә алмый. Бу безнең өчен зур искәрмә: безнең гыйбадәтебез тик бер Аллаһыга гына булырга тиеш, чөнки Ул — Бар көчкә ия булучы, һәрнәрсәне ишетүче һәм күрүче.
2. Кеше акылы белән уйласа, мәҗүсиләрнең сынымнарга табынуының мәгънәсезлеген аңлый. Димәк, без акылыбызны кулланып, хак дингә иярүебез — Аллаһының безгә биргән иң зур нигъмәте.
3. Бу аять безне Аллаһыга тәвәккәл итәргә һәм аңа гына таянырга өйрәтә. Безнең ярдәмчебез, саклаучыбыз һәм изгелек бирүчебез — тик Аллаһы Үзе генә. Ул безне һәртөрле бәла-казадан саклый, ә без аңа гына ышанып, гамәлләребезне Ул ризалыгына туры китереп кылырга тиешбез.