سوره اعراف — آيت 192

1) لفظن جي معنيٰ:

• لَا يَسْتَطِيعُونَ: اهي طاقت نه ٿا رکن.
• نَصْرًا: مدد، سهائتا.
• أَنفُسَهُمْ: پنهنجي ذات، پاڻ.
• يَنصُرُونَ: مدد ڪن ٿا، بچاءُ ڪن ٿا.

2) تفسير:

هيءَ آيت انهن بتَن ۽ مورتين بابت آهي، جن کي مشرڪ پنهنجو معبود بڻائي ٿي پوڄيندا هئا. الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته اهي بت نه پنهنجي پوڄارين جي ڪنهن به قسم جي مدد ڪري سگهن ٿا ۽ نه ئي پاڻ پنهنجو بچاءُ ڪري سگهن ٿا. جيڪڏهن ڪو انهن کي ٽوڙي يا نقصان پهچائي ته اهي نه پاڻ بچائي سگهن ٿا ۽ نه پنهنجي پوڄارين کي بچائي سگهن ٿا. اهي بي جان شيون آهن، نه ٻڌي سگهن ٿيون، نه ڏسي سگهن ٿيون ۽ نه ڪجهه ڪري سگهن ٿيون. پوءِ اهڙين بيوس ۽ بيڪار شين کي الله سان گڏ معبود ڪيئن بڻايو وڃي؟ اها ته وڏي کان وڏي بيوقوفي ۽ ظلم آهي. حقيقت ۾ اهي پوڄاري پاڻ پنهنجن بتَن جي حفاظت ڪن ٿا، جڏهن ته بت انهن جي ڪنهن به ڪم نه ٿا اچن. اهڙي حالت ۾ معبود پوڄارين کان به وڌيڪ بيوس ۽ بيڪار آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ قرآن ۾ بار بار ان حقيقت کي واضح ڪيو آهي ته غير الله جي عبادت ڪرڻ سراسر بيوقوفي ۽ گمراهي آهي.
• اهي بت ۽ مورتيون نه ڪنهن جي مدد ڪري سگهن ٿيون ۽ نه پاڻ پنهنجو بچاءُ ڪري سگهن ٿيون، پوءِ انهن کي معبود ڪيئن بڻائجي؟
• صرف الله ئي آهي، جيڪو هر حال ۾ مدد ڪرڻ ۽ بچاءُ ڪرڻ تي قادر آهي. ان ڏانهن ئي رجوع ڪرڻ گهرجي.
• هيءَ آيت انسان کي سوچڻ تي مجبور ڪري ٿي ته هو پنهنجي عقيدي ۽ عبادت جي باري ۾ غور ڪري ۽ صرف هڪ الله جي عبادت ڪري.
• قرآن مجيد جو مطالعو ۽ ان تي عمل ڪرڻ انسان کي شرڪ کان بچائي ٿو ۽ خالص توحيد ڏانهن رهنمائي ڪري ٿو.