A'rof surasi — Oyat 93

Kalimalarning ma'nolari:

• فَتَوَلَّى – yuz o'girdi, ularni tark etdi.
• آسَى – qayg'urmoq, hasrat chekmoq, afsuslanmoq.

Tafsir:

Shuayb alayhissalom ularning ustiga azob tushishini bilgach, ular orasidan chiqib ketdi va yuz o'girdi. So'ngra ularga xitoban dedi: "Ey qavmim! Men sizlarga Robbimning yuborgan risolatlarini to'liq yetkazdim va sizlarga nasihat qildim. Sizlarni Allohning yagona ekaniga iymon keltirishga, Unga ibodat qilishga, o'lchov va tarozida adolatli bo'lishga chaqirdim. Ammo sizlar mening nasihatlarimni qabul qilmadingiz va da'vatimga quloq solmadingiz. Endi men kofir bo'lgan, Allohning birligini inkor etgan va Uning payg'ambarlarini yolg'onchi qilgan qavm uchun qanday qayg'uraman? Men o'z vazifamni bajarib, xabarni yetkazdim. Bas, endi ularning halokati uchun hasrat chekishning hojati yo'q, chunki ular o'zlariga zulm qildilar."

Shuayb alayhissalomning bu so'zlari o'z qavmiga bo'lgan rahm-shafqati va ularning iymonga kelmasligidan qayg'urgani holda, Allohning hukmiga rozi bo'lishini va ularning kufrda o'jarlik qilganlari uchun endi ularga achinmasligini bildiradi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

• Payg'ambarlar va da'vat qiluvchilarning vazifasi faqat Allohning risolatini yetkazish va nasihat qilishdir. Ular natija uchun mas'ul emaslar, balki sabr bilan da'vat qilishlari shart.
• Haqni yetkazgan va nasihat qilgan inson o'z vazifasini ado etgan bo'ladi, natija esa Allohning ixtiyoridadir. Shuning uchun da'vat qiluvchi kishilar natijasizlikdan qayg'urmasliklari kerak.
• Kofirlikda o'jarlik qilgan va haqni rad etgan qavm uchun qayg'urish o'rinli emas, chunki ular o'z ixtiyorlari bilan halokatni tanladilar.
• Da'vat qiluvchi kishi o'z qavmiga nisbatan mehr-oqibatli bo'lishi, ularni to'g'ri yo'lga chaqirishi, lekin ular haqni rad etgach, Allohning hukmiga rozi bo'lishi lozim.
• Islomda nasihat va to'g'ri yo'lga chaqirish ulkan ahamiyatga ega bo'lib, har bir musulmon o'z imkoniyati darajasida boshqalarni yaxshilikka chaqirishi kerak.