Məaric surəsi — Ayə 21

1) Bəzi sözlərin izahı:

• مَسَّهُ — ona toxundu, ona yetişdi, ona üz verdi.
• الْخَيْرُ — burada dünya nemətləri, xüsusilə mal-dövlət, sərvət və sağlamlıq mənasındadır.
• مَنُوعًا — çox mane olan, xeyir verməyən, Allah yolunda xərcləməkdən çəkinən, xəsislik edən deməkdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə insanın təbiətində olan bir qüsuru bizə göstərir. İnsan elə yaradılmışdır ki, ona bir çətinlik, kasıblıq və ya xəstəlik üz verdikdə tez fəryad edir, səbirsizlik göstərir. Amma işin maraqlı tərəfi budur ki, ona bolluq, sərvət və sağlamlıq kimi yaxşılıqlar yetişdikdə isə bu dəfə də əli sıxlaşır — malını Allah yolunda xərcləməkdən, ehtiyac sahiblərinə kömək etməkdən çəkinir, xəsislik edir. Yəni insan həm darlıqda, həm də bolluqda imtahandan keçir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, əsl iman və təqva insanı bu iki ifratdan qoruyur. Mömin insan darlıqda səbirli olur, bolluqda isə comərd olur, malını Allahın verdiyi bir əmanət kimi görür və ondan Allah yolunda, ehtiyac sahiblərinə kömək etmək üçün xərcləyir. Çünki malın həqiqi sahibi Allahdır, biz isə onun müvəqqəti qulluqçularıyıq.

Bu ayədən sonra gələn ayələrdə Allah-Təala bu qüsurdan istisna olanları da bizə tanıdır: namazlarını vaxtında və diqqətlə qılanlar, mallarında yoxsullar üçün müəyyən pay ayıranlar, hesab gününə inananlar, Rəbbinin əzabından qorxanlar və iffətlərini qoruyanlar. Bu sifətlər insanı xəsislikdən, səbirsizlikdən və nankorluqdan qurtarır, onu həqiqi səadətə aparır.

Ey insan! Bil ki, sənə verilən hər bir nemət — sağlamlıq, sərvət, elm, güc — hamısı Allahın sənə bir lütfüdür və bunların hamısı sənin üçün bir imtahandır. Bu nemətləri yalnız özün üçün saxlayıb xəsislik etmək, sənə verilənləri paylaşmamaq, sənin həqiqi sahibinə qarşı nankorluqdur. Əksinə, bu nemətləri Allah yolunda xərcləmək, ehtiyac sahiblərinin əlindən tutmaq, səni həm dünyada, həm də axirətdə ucaldar.

Gəl, bu ayənin bizə öyrətdiyi dərsdən ibrət götürək: qəlbimizi xəsislikdən təmizləyək, əlimizi açıq edək, Allahın bizə verdiyi nemətləri Onun razılığını qazanmaq üçün istifadə edək. Unutmayaq ki, verən əl həmişə alan əldən üstündür və Allah yolunda verdiyin heç bir şey itməz — onun əvəzi sənə qat-qat artırılmış şəkildə qaytarılar.