Ma'orij surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma’nolari:

• Zi-l-ma’orij: “Ma’orij” – “ma’raj”ning ko‘pligi bo‘lib, osmonlarga ko‘tarilish zinapoyalari, ya’ni farishtalar va Jabroil alayhissalomning Alloh tomon ko‘tarilish yo‘llari demakdir. Bu so‘z Allohning yuksakligi, ulug‘ligi va oliy martabalarini ham ifodalaydi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo azobni istagan kofirlarning duosi va ularga va’da qilingan jazoni hech qanday kuch to‘xtata olmasligini bayon qilmoqda. Ya’ni, bu azob Alloh tomonidan keladi, U oliy zotdir, osmonlarning va yuksak darajalarning egasidir. Uning huzuriga farishtalar va Jabroil alayhissalom ma’lum bir kunda – miqdori ellik ming yillik masofaga teng bo‘lgan kunda ko‘tariladilar. Bu Allohning buyukligi va qudratini, Uning arshi va oliy makonini ko‘rsatadi. Alloh taolo shunday yuksak va ulug‘ zotki, Uning azobidan qochib qutulish mumkin emas, Uning hukmiga hech kim qarshilik qila olmaydi. Bu azob kofirlarga va’da qilingan va u muqarrardir, lekin mo‘minlar uchun bu kun yengil bo‘ladi, xuddi bir namoz o‘qishdek oson kechadi.

Foydalar:

• Alloh taoloning “Zi-l-ma’orij” degan sifati Uning yuksakligi va ulug‘ligini anglatadi. Bu mo‘minning qalbida Allohga bo‘lgan haybat va ehtiromni oshiradi, Uning oldida kamtarin bo‘lishga undaydi.
• Ushbu oyat Allohning azobi hech kim tomonidan qaytarilmasligini, Uning hukmi ustun ekanini o‘rgatadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va to‘g‘ri yo‘ldan borishga chorlaydi.
• Farishtalarning Alloh tomon ko‘tarilishi haqidagi zikr insonga oxiratning haqiqatligini va bu dunyoning o‘tkinchiligini eslatadi, shu bilan birga mo‘minlarga qiyomat kunining yengilligini va ular uchun bu kunning oson bo‘lishini bashorat qiladi. Bu ularni sabr-qanoatga va ibodatda davom etishga rag‘batlantiradi.