سوره معارج — آیه 3

معانی کلمات:

• المَعارج: جمع «مَعْرَج» به معنای نردبانها، پلکانها و راههای صعود. در اینجا اشاره به مراتب بلند و درجات والای خداوند و نیز مسیرهای عروج فرشتگان دارد.

تفسیر آیه:

این عذابی که داعی (مشرک) بر خود و قومش درخواست کرد، حتماً واقع خواهد شد و هیچ مانعی نمیتواند آن را دفع کند، زیرا از سوی خداوندی است که دارای درجات بلند و مقامات والاست و بر همه چیز قدرت کامل دارد. او خدایی است که فرشتگان و جبرئیل در روزی که مقدارش پنجاه هزار سال از سالهای دنیاست، به سوی او عروج میکنند و بالا میروند. این صعود و عروج، نشانه عظمت و جلال خداوند و نیز بیانگر آن است که او بر فراز همه موجودات و فراتر از تمام درجات و مراتب است. همچنین این تعبیر اشاره به نعمتها و فضلهای فراوان خداوند دارد که از مقام رفیع او بر بندگانش نازل میشود. پس عذاب الهی از جانب کسی است که نه تنها در ذات و صفات برتر است، بلکه در تدبیر و حکمت نیز برترین است و هیچ کس نمیتواند در برابر اراده او بایستد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که خداوند متعال دارای درجات و مراتب بلند است و هیچ موجودی به مقام او نمیرسد؛ بنابراین باید در برابر او خاشع و فروتن باشیم.
• یادآوری عروج فرشتگان به سوی خداوند، دل انسان را به عالم غیب پیوند میدهد و ایمان به غیب را در دل تقویت میکند.
• این آیه هشدار میدهد که عذاب الهی حتمی است و هیچ قدرتی نمیتواند آن را دفع کند؛ پس انسان باید از گناهان بپرهیزد و به رحمت خدا پناه برد.
• شناخت عظمت خداوند، محبت او را در دل افزایش میدهد و انسان را به عبادت و اطاعت بیشتر ترغیب میکند، زیرا خدایی با این عظمت، بندگانش را به رحمت و فضل خود فرا میخواند.