سوره نوح — آیه 14

معانی واژگان:

• أَطْوَارًا: جمع «طَوْر» به معنای مرحله و حالت؛ یعنی گامبهگام و مرحلهبهمرحله.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، قوم نوح علیهالسلام را مورد خطاب قرار داده و با بیانی پرسشی و توبیخی، آنان را به تفکر در آفرینش خویش فرا میخواند: «و حال آنکه شما را مرحلهبهمرحله آفریده است». یعنی خداوند شما را از نطفهای ناچیز آغاز کرد، سپس آن را به خون بسته (علقه)، و پس از آن به تکهگوشت جویده (مضغه) تبدیل نمود، و سپس استخوانها و گوشت را شکل داد و در نهایت شما را بهصورت انسانی کامل و زیبا درآورد. این آفرینش تدریجی و منظم، نشانهای از قدرت بیپایان و حکمت بینهایت خداوند است که هیچ خالق و مدبّری جز او نمیتواند چنین کاری را انجام دهد. این تحولات شگفتانگیز در رحم مادر، گواه روشنی بر عظمت آفریدگار و بطلان شرک و بتپرستی است.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت خویشتن، راهی بهسوی خداشناسی: تأمل در مراحل خلقت انسان، از نطفه تا انسان کامل، انسان را به عظمت خالق راهنمایی میکند و ایمان را در دل تقویت مینماید.
2. نشانههای قدرت الهی در درون ماست: خداوند برای هدایت بشر، نشانههای خود را هم در آفاق (جهان بیرون) و هم در انفس (درون انسان) قرار داده است تا هیچ بهانهای برای انکار باقی نماند.
3. تدریج در آفرینش، درس صبر و حکمت: آفرینش مرحلهای انسان، به ما میآموزد که در زندگی نیز بسیاری از امور نیازمند صبر، تدریج و برنامهریزی است و نباید در رسیدن به اهداف، عجله کرد.
4. شکرگزاری در برابر نعمت آفرینش: وقتی به این همه دقت و ظرافت در خلقت خود پی ببریم، درمییابیم که وظیفه ما در برابر این نعمت عظیم، شکرگزاری و بندگی خالصانه خداوند است، نه کفران و نافرمانی.
5. دعوت به توحید و رهایی از شرک: این آیه، انسان را از پرستش بتهای بیجان بازمیدارد و او را بهسوی پرستش خالقی هدایت میکند که او را اینچنین زیبا و کامل آفریده است؛ خالقی که سزاوار عبادت و اطاعت است.