Нух сүрәсе — Аять 9

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَعْلَنتُ لَهُمْ – мин аларга ачыктан-ачык, күтәренке тавыш белән дәгъват иттем.
• وَأَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرَارًا – һәм мин аларга яшерен рәвештә, бик тә яшерен итеп әйттем (ягъни аерым-аерым кешеләргә генә сөйләдем).

Аять тәфсире:

Нух галәйһиссәлам үзенең дәгъватында төрле ысуллар кулланды. Ул әйтә: "Мин аларны иманга чакыруда ике төрле алым кулландым: кайбер вакытта мин аларга ачыктан-ачык, күмәк алдында, тавышымны күтәреп дәгъват иттем; ә кайбер вакытта исә, аеруча каты күңелле кешеләргә, мин яшерен рәвештә, аларның үзләренә генә мөрәҗәгать итеп, йомшак һәм нечкә итеп сөйләдем. Бу аның дәгъват итүдәге осталыгын һәм тәүфыйкын күрсәтә: ул һәр кешенең хәленә карап, аның күңеленә юл табарга тырышты. Кайберәүләргә ачык вәгазь тәэсир итсә, икенчеләренә яшерен, шәхси сөйләшү файдалырак булды. Нух пәйгамбәр бер генә ысул белән чикләнмәде, бәлки һәр кешегә ирешер өчен төрле чаралар кулланды."

Аятьтән алынган файдалар:

1. Дәгъват итүдә төрле ысуллар куллану – хикмәтлелек билгесе. Кешеләрнең холкы, аңлау дәрәҗәсе төрле булганга, аларга төрлечә мөрәҗәгать итү зарур.
2. Ислам дәгъватында сабырлык һәм тәүфыйклылык – пәйгамбәрләрнең юлы. Нух галәйһиссәлам мең елга якын дәгъват итте, һәрвакыт яңа алымнар эзләде.
3. Кешеләрне туры юлга өндәүдә ачыклык та, яшеренлек тә – урынына карап кулланыла ала. Мәсәлән, кемгәдер ачык вәгазь кирәк, ә кемгәдер шәхси, йомшак сүз тәэсирлерәк.
4. Бу аять безгә туганыбызга, дусларыбызга, гомумән кешеләргә яхшылыкны өндәгәндә, аларның хәленә карап эш итәргә өйрәтә. Ислам – акыл һәм хикмәт дине, ул һәр кешегә аның дәрәҗәсенә карап мөгамәлә кылырга өнди.