Sure Nûh — Ayet 9

Kelime Anlamları:

• A‘lentü: Açıktan, yüksek sesle ilan ettim, duyurdum.
• Esrartü: Gizledim, gizli tuttum, gizlice söyledim.
• İsrâran: Gizleme, gizli bir şekilde, gizlice.

Tefsir:

Hz. Nûh (a.s.), kavmini Allah’a imana ve O’na itaate çağırma konusunda olağanüstü bir gayret ve fedakârlık örneği sergilemiştir. O, bu yüce davasında tek bir yöntemle yetinmemiş, tebliğini en etkili şekilde ulaştırabilmek için her türlü yola başvurmuştur. Önce gece gündüz demeden, gizli ve açık bir şekilde davetini sürdürmüş; ancak kavmi bu çağrıdan kaçmıştır. Bunun üzerine Peygamber, davetini daha da yoğunlaştırarak yöntemini çeşitlendirmiştir. İşte bu ayette, onun bu çok yönlü tebliğ stratejisinin iki önemli boyutuna işaret edilmektedir:

Birincisi: Hz. Nûh, kavmine açıktan, yüksek sesle ve toplu olarak seslenmiş; onları Allah’ın birliğine, O’ndan başka ilah olmadığına iman etmeye çağırmıştır. Bu açık davet, onun tebliğindeki cesareti ve kararlılığı gösterir. O, hiçbir korku ve çekince duymadan, hakkı haykırmaktan geri durmamıştır.

İkincisi: Bununla yetinmemiş, aynı zamanda gizlice, tek tek insanlarla görüşerek onları imana davet etmiştir. Bu da onun, insanların farklı karakter ve durumlarını gözettiğini, her birine uygun bir üslupla yaklaştığını gösterir. Kimi insan topluluk içinde söz dinlemeye yanaşmaz; ancak birebir yapılan samimi bir sohbet, kalbine daha tesirli olabilir. Hz. Nûh, işte bu inceliği bilerek davetini hem açıktan hem de gizlice yapmış, böylece hiçbir mazeret bırakmamıştır.

Bu ayet, bizlere tebliğ ve davet metodunun önemini öğretmektedir. Hayra çağırırken tek bir üsluba bağlı kalmamalı; muhatabın durumuna göre açık veya gizli, toplu veya birebir, sert veya yumuşak bir yol izlemeliyiz. Önemli olan, hakikati en güzel şekilde ulaştırabilmektir. Nitekim Hz. Nûh’un bu çok yönlü gayreti, onun ümmetine olan şefkat ve merhametinin bir göstergesidir. O, kavminin hidayeti için elinden gelen her şeyi yapmış, hiçbir yolu denemeden bırakmamıştır.

Bu davet, aynı zamanda Allah’ın rahmetinin genişliğine de işaret eder. Kul, ne kadar çok yönden Rabbine yönelirse yönelsin, Allah’ın mağfiret kapısı sonuna kadar açıktır. Hz. Nûh’un kavmine öğütlediği gibi, bizler de günahlarımızdan tövbe edip Rabbimizden mağfiret dilediğimizde, O’nun “Ğaffâr” (çok bağışlayan) isminin tecellisine mazhar oluruz. Rabbimiz, kendisine yönelen kullarını asla boş çevirmez; tövbe kapısını çalan herkesi bağışlar ve rahmetiyle kuşatır.