Muddassir surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma’nolari:

• “Zarniy” – Meni qo‘yib ber, ya’ni: “Meni u bilan ishimni o‘zimga havola qil, ey Rasulim, sen unga qarshi kurashish bilan mashg‘ul bo‘lma”.
• “Vahidan” – Yolg‘iz holda, onasining qornida hech qanday molu mulki va farzandisiz yaratilgan.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, Meni o‘sha odam bilan yolg‘iz qo‘yib ber, ya’ni uning ishini Menga topshir. U onasining qornida yolg‘iz, na moli, na farzandi bo‘lmagan holda yaratilgan kimsadir. Bu, o‘z kuchi va qudrati bilan hech narsaga ega bo‘lmagan, butunlay ojiz holatda dunyoga kelgan insondir. Unga men keng boylik, farovonlik va Makkada doim yonida bo‘ladigan, undan ayrilmaydigan farzandlar ato etdim. Shuningdek, unga hayot yo‘llarini osonlashtirdim, rizqini keng qildim. Shunga qaramay, u shu ne’matlardan so‘ng ham yana boyligi va farzandlarining ziyoda bo‘lishini umid qiladi. Holbuki, u Menga kufr keltirgan, ne’matlarimni inkor etgan kimsadir. Unday emas, u o‘ylaganidek emas! Men unga bu ne’matlarni ziyoda qilmayman. Chunki u Mening oyatlarim va dalillarimga qarshi chiqib, ularni rad etuvchi, o‘jarlik bilan haqni inkor qiluvchi kimsadir. Men uni hech qanday yengillik bo‘lmagan, tinimsiz azob va mashaqqatli uqubatga duchor qilaman. Bu, haqni rad etgan va unga qarshi kurashgan har bir kimsaning jazosidir.

Foydalar:

• Insonning asl holati ojizlik va hech narsaga egalik qilmaslikdir. Shunday ekan, har qanday ne’mat Allohning inoyati bilan keladi va bu ne’matlar kishini mag‘rurlikka olib bormasligi kerak.
• Alloh taolo o‘z bandalariga keng rizq beradi, lekin bu rizq ularning iymonini sinash uchundir. Kim bu sinovdan o‘tib, shukr qilsa, unga yanada ziyoda qilinadi; kim kufr va o‘jarlik qilsa, uning jazosi og‘ir bo‘ladi.
• Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vazifasi odamlarni hidoyatga chaqirishdir; ammo ularning jazosini berish Allohning ishidir. Bu esa darg‘azab va g‘azab bilan emas, balki sabr va ishonch bilan da’vat qilishni o‘rgatadi.
• Haqni inkor etuvchi va unga qarshi chiqan har bir kimsaga, qanchalik boy va qudratli bo‘lmasin, oxir-oqibat Allohning azobi yetib keladi. Bu mo‘minlarga taskin va dushmanlarga qarshi g‘alaba va’dasidir.