Аль-Кияма сүресі — Аят 15

1. Сөздердің мағынасы:

• وَلَوْ — «егер... болса да», «тіпті... болса да» деген мағынадағы шарт мәнді сөз.
• أَلْقَىٰ — «тастады», «ұсынды», «алдыға қойды» дегенді білдіреді.
• مَعَاذِيرَهُ — «مَعْذِرَة» сөзінің көпше түрі, яғни «сылтаулары», «ақталу үшін айтатын уәждері», «өзін ақтауға тырысқан дәлелдері».

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят адамның өз ісі үшін жауапкершілігін және оның өз-өзіне куә болуын баяндайды. Адам қандай жағдайда болсын, өзінің жасаған істерін жақсы біледі әрі ол істеріне өзі куә. Қиямет күні ол өз күнәсін жасыруға, ақталуға тырысып, түрлі сылтаулар мен уәждерді алдыға қойып, «мен ондай іс істемедім» деп дауласса да, бұл оған ешқандай пайда бермейді. Оның сылтаулары қабылданбайды, өйткені оның өз мүшелері, яғни денесінің әрбір бөлігі жасаған істері туралы айғақ болады. Сондықтан адам өзін ақтау үшін қаншама дәлел мен уәж келтірсе де, бұл оны жауапкершіліктен құтқара алмайды. Ол өз ісінің салдарын мойындауға және оған жауап беруге мәжбүр болады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды өз істеріне мұқият болуға, жауапкершілікті сезінуге шақырады. Әр адам өз ісі үшін Алланың алдында жауап беретінін білсе, жақсылыққа ұмтылып, жамандықтан сақтанады.
• Ақталу үшін сылтау іздеудің пайдасыз екенін ұғындырады. Шынайы тәубе етіп, күнәні мойындап, Алладан кешірім сұрау — құтқарылудың жалғыз жолы.
• Адамның өз-өзіне куә болуы — Алланың әділдігінің көрінісі. Бұл әділдікке сенімді арттырып, Жаратушының әрбір істі толық білетініне көз жеткізеді.
• Қиямет күніне иман келтіру адамды дүниеде адал әрі әділ өмір сүруге, өзін-өзі тексеруге және жақсы амалдар жасауға бастайды.
• Бұл аят адамға өмірдің өтпелі екенін, әрбір істің есебі берілетінін еске салып, иманды нығайтуға және Исламның әділдік пен шынайылыққа негізделгенін түсінуге көмектеседі.