سوره قیامه — آیه 28

معانی کلمات:

• ظَنَّ: در اینجا به معنای یقین و اطمینان قطعی است، نه گمان و تردید.
• الفِراق: جدایی و وداع، که در اینجا مراد جدایی از دنیا و اهل آن است.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال یکی از لحظات حساس و سرنوشتساز انسان را به تصویر میکشد؛ لحظهای که جان به گلوگاه میرسد و انسان در آستانه مرگ قرار میگیرد. در آن حال، شخص محتضر با دیدن فرشتگان مرگ و مشاهده نشانههای آخرت، بهطور قطع و یقین درمییابد که این لحظه، لحظه جدایی از دنیاست؛ جدایی از مال، فرزندان، خانواده و تمام تعلقات دنیوی. این یقین، نه یک گمان ساده، بلکه باوری قطعی و راسخ است که از مشاهده مستقیم حقایق پدید میآید. در آن لحظه، پردهها کنار میرود و انسان بهوضوح درمییابد که دنیا پایان یافته و سفری آغاز شده است که بازگشتی در آن نیست. این آیه، بخشی از توصیف صحنه جان دادن و سختیهای آن است که در آیات قبل و بعد به آن اشاره شده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. یاد مرگ و آمادگی برای آن: این آیه به ما میآموزد که مرگ حقیقتی قطعی است و هیچکس از آن گریزی ندارد؛ پس باید همواره خود را برای این لحظه حساس آماده کنیم و از فرصت زندگی برای کسب توشه آخرت بهره ببریم.
2. بیداری از غفلت: انسان در زندگی روزمره ممکن است چنان غرق دنیا شود که مرگ را فراموش کند؛ این آیه پرده از حقیقتی برمیدارد که غفلت از آن، زیانبارترین غفلتهاست.
3. اهمیت تعلقات دنیوی: این آیه نشان میدهد که در لحظه مرگ، انسان از تمام آنچه به آن دل بسته است جدا میشود؛ پس بهتر است دلبستگی خود را به دنیا کم کنیم و به آنچه ماندگار است، یعنی ایمان و عمل صالح، بیشتر توجه کنیم.
4. یقین به آخرت: بیان این صحنهها در قرآن، ایمان ما را به روز قیامت و زندگی پس از مرگ تقویت میکند و ما را به بازنگری در اعمال و رفتارمان دعوت مینماید تا با آمادگی کامل به دیدار پروردگار برویم.