سوره قیامه — آیه 37

معانی کلمات:

• نُطْفَةً: قطرهی کوچک و ضعیف (منی) که آغاز آفرینش انسان است.
• مِن مَّنِیٍّ: از مایعی که از مرد بیرون میآید.
• یُمْنَیٰ: ریخته میشود و در رحم جاری میگردد.

تفسیر آیه:

آیا این انسانِ منکرِ معاد و رستاخیز، نمیداند که روزی نطفهای ضعیف از مایعی پست و بیارزش بوده است که در رحم مادر ریخته میشد؟ او در آغازِ آفرینش خود، موجودی ناچیز و ناتوان بود که هیچ اختیار و قدرتی نداشت؛ نه میتوانست خود را بیافریند و نه حتی از سرنوشت خود آگاه بود. این نطفهی حقیر، با قدرت بیپایان پروردگار، مراحل رشد را پشت سر گذاشت و به تدریج به خون بسته، سپس گوشت و استخوان تبدیل شد و سرانجام به انسانی کامل با بهترین شکل و زیباترین صورت درآمد. خداوند از همین نطفهی ضعیف، دو جنس نر و ماده را آفرید و به هر یک ویژگیها و نقشهای خاصی بخشید. حال آیا آن خدایی که چنین آفرینش شگفتانگیزی را از این نقطهی آغازین ناچیز پدید آورد، نمیتواند بار دیگر انسان را پس از مرگ و پوسیدگی، زنده کند و او را برای حساب و جزا برانگیزد؟ آری، او بر هر کاری تواناست و بازگرداندنِ آفرینشِ نخستین برایش هیچ دشواری ندارد.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه انسان را به تفکر در آغاز آفرینش خود دعوت میکند تا از این طریق به عظمت و قدرت خالق پی ببرد و منکرِ معاد نباشد.
• شناخت ضعف و ناتوانی انسان در ابتدای خلقت، روحیهی تواضع و فروتنی را در او تقویت میکند و غرور و تکبر را از بین میبرد.
• یادآوری آفرینش نخستین، دلیلی روشن بر امکانِ رستاخیز است؛ همان خدایی که از نطفهای بیارزش این همه شگفتی آفرید، یقیناً بر بازآفرینی انسان پس از مرگ نیز قادر است.
• این آیه انسان را به شکرگزاری در برابر نعمت حیات و هستی وا میدارد و او را به یاد آخرت و مسئولیتهایش در برابر پروردگار میاندازد.