Qiyamət surəsi — Ayə 37

1) Bəzi sözlərin izahı:

• نُطْفَةً (nütfə): kiçik bir damla, maye qətrəsi; burada insanın yaranmasının başlanğıcı olan cücərti nəzərdə tutulur.
• مَنِيٍّ (məniy): kişinin toxum mayesi.
• يُمْنَىٰ (yümnə): tökülən, axıdılan, atılan mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insana xatırladır ki, onun varlığının başlanğıcı nə qədər də zəif və kiçik olub. İnsan bir vaxt sadəcə olaraq tökülən bir damla mayedən — kişinin toxumundan başqa bir şey deyildi. O, heç bir gücə, heç bir dəyərə sahib olmayan, özü-özlüyündə heç nəyi həll edə bilməyən bir qətrə idi. Lakin Uca Allah bu zəif damlaya varlıq verdi, onu ana bətnində yerləşdirdi, tədricən inkişaf etdirdi və ondan tam bir insan yaratdı.

Bu ayə insanın öz yaranışını dərk etməsi üçün bir dərsdir. Əgər insan bir damla mayedən yaradılıbsa və Allah onu bu qədər gözəl bir şəkildə formalaşdırıbsa, bəs nə üçün ölümdən sonra yenidən dirilməyi qeyri-mümkün hesab edir? Axı ilk dəfə yaradan Allah, ikinci dəfə də yaratmağa qadirdir. Bu, Allahın qüdrətini dərk etmək və Ona təslim olmaq üçün açıq bir dəlildir.

Ey insan! Sənin heçliyindən varlığa gəlməyin Allahın sonsuz qüdrətinin əlamətidir. Səni yoxdan var edən Rəbbin, səni yenidən diriltməyə də qadirdir. Bu həqiqəti düşün və qəlbinə yerləşdir. Allahın qüdrətini inkar etmək əvəzinə, Onun rəhmətinə sığın. Çünki səni ilk dəfə yaradan, səni heç vaxt unutmaz və yenidən hüzuruna çağıracaqdır.

3) Nəsihət və dəvət:

Bu ayə hər bir insana xatırladır ki, o, öz gücünə və ya böyüklüyünə arxalanmamalıdır. Çünki onun başlanğıcı bir damla mayedən başqa bir şey deyildi. Bu gün sahib olduğun hər şey — sağlamlıq, güc, mal-dövlət — hamısı Allahın sənə bəxş etdiyi nemətlərdir. Bu nemətləri verən Rəbbi tanı, Ona şükür et və Onun göstərdiyi yolla get. Quran sənə həyatın mənasını, ölümdən sonrakı həqiqəti və Allahın sonsuz qüdrətini göstərən bir nurdur. Bu nura sarıl, çünki o, səni dünyada da, axirətdə də xoşbəxtliyə aparan yoldur.