İnsan surəsi — Ayə 10

1) Bəzi sözlərin izahı:

• عَبُوسًا (əbusən): Üzü turşumuş, qaşları çatılmış, kədərli və sıxıntılı gün deməkdir. Burada Qiyamət gününün dəhşətindən üzlərin tutulub qaşların çatılması nəzərdə tutulur.
• قَمْطَرِيرًا (qəmtərirən): Çox şiddətli, dəhşətli, ağır və məşəqqətli mənasını verir. Bu söz Qiyamət gününün misli görünməmiş sıxıntı və çətinliyini ifadə edir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın saleh bəndələrinin dilindən söylənilən bir sözdür. Onlar yemək yedirərkən, yetimə, yoxsula və əsirə qayğı göstərərkən bunu heç bir mükafat və təşəkkür gözləmədən, yalnız Allahın razılığını diləyərək edirdilər. Və deyirdilər ki: "Biz Rəbbimizdən o günün şiddətindən qorxuruq — elə bir gün ki, onun dəhşətindən üzlər tutulub qaşlar çatılar, kimsə kimsəyə kömək edə bilməz."

Bu ayə bizə göstərir ki, əsl ixlas sahibləri yaxşılıq edərkən dünyəvi mənfəət gözləməzlər; onların qəlblərində Allah qorxusu və axirət məsuliyyəti var. Onlar bilirlər ki, Qiyamət günü elə ağır və dəhşətli bir gündür ki, o günün sıxıntısından üzlər qaralar, qaşlar çatılar. Məhz bu qorxu onları daim yaxşı işlər görməyə, ehsan etməyə və Allahın razılığını qazanmağa sövq edir.

Ey insan! Bir düşün: əgər sən də o günün varlığını qəlbində hiss etsən, yaxşılıq etməkdə tənbəllik etməzsən. Allahın vəd etdiyi mükafat isə o günün dəhşətindən qurtuluş və əbədi səadətdir. Gəl, biz də o saleh bəndələr kimi, ixlasla yaxşılıq edək və Rəbbimizin rəhmətini ümid edərək o çətin gündən qorxaq. Çünki Allah qorxusu insanı kamilliyə aparan ən gözəl yoldur.