Аль-Инсан сүрөсү — Аят 10

1. Сөздөрдүн мааниси:

• عَبُوسًا (абуусан): Катуу коркунучунан адамдардын жүздөрү чымырайган, кабагы салынган күн.
• قَمْطَرِيرًا (камтариран): Абдан оор, катуу, кыйынчылыгы эң чоң күн.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала алардын (жакшылык кылган ыймандуу пенделердин) сөзүн баяндап жатат. Алар жакырларга, жетимдерге жана туткундарга тамак берип, мындай дейт: «Биз силерге тамак берүү менен силерден эч кандай сыйлык же ыраазычылык күтпөйбүз. Биздин жалгыз максатыбыз — Аллахтын ыраазычылыгы. Биз Раббибиздин алдындагы эсеп берүү күнүнөн, б.а. адамдардын жүздөрү катуу коркунучтан чымырайган, кабагы салынган, өтө оор жана кыйын күндөн коркобуз. Ошол күндүн оордугунан жана коркунучунан сактануу үчүн ушундай жакшылыктарды кылабыз».

Бул күн — Кыямат күнү. Ал күндүн оордугу, коркунучу ушунчалык чоң болот, ал тургай адамдардын жүздөрүнөн кайгы-капа жана коркунуч айкын көрүнүп турат. Аяттагы «عَبُوسًا» деген сөз ошол күндүн коркунучунан жүздөрдүн чымыраганын, ал эми «قَمْطَرِيرًا» деген сөз анын өтө оор, катуу жана кыйынчылыгы эң чоң экенин билдирет.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят ыймандуу адамдардын жакшылык кылуудагы чын ниетин көрсөтөт: алар жакшылыкты адамдардан сыйлык күтүп эмес, Аллахтын ыраазычылыгы үчүн жана Анын азабынан коркуу менен кылышат.
• Кыямат күнүнүн оордугун эстөө жана андан коркуу — адамды жакшылыкка, садага-садакага жана башкаларга жардам берүүгө түрткү берүүчү күчтүү себеп.
• Ислам дини адамды өзгөчө кыямат күнүнүн коркунучунан сактанууга, ошол күнгө даярдык көрүүгө чакырат. Бул дүйнөдөгү жакшылыктардын баары акыреттеги оор эсептен кутулуу үчүн кылынат.
• Аллахтан коркуу жана Анын азабынан сактануу — ыймандуу пенденин жүрөгүндөгү эң улуу сезимдердин бири. Бул сезим адамды күнөөлөрдөн тыйып, жакшылыктарга жетелейт.
• Бул аят бизге жакшылык кылууда чын ыкластуу болууну, эч кимге милдет кылбоону жана мактоо күтпөөнү үйрөтөт. Мына ушундай чын ыкластуу жакшылыктар гана Аллахтын алдында кабыл болот.