سوره مرسلات — آیه 39

معانی کلمات:

• کَید: حیله، تدبیر، چارهاندیشی و نقشه برای نجات خود.

تفسیر آیه:

این آیه بخشی از گفتگوی خداوند با کافران در روز قیامت است. در آن روز هولناک، خداوند به کافران خطاب میکند و میفرماید: «اگر برای نجات خود از عذاب، حیله و چارهای دارید، پس آن را به کار بگیرید و مرا مغلوب کنید!» این سخن در واقع نوعی تهدید و تحقیر است؛ زیرا در آن روز هیچ حیله و چارهای برای فرار از قهر الهی وجود ندارد. خداوند در آیات پیشین، کافران را تهدید کرده که در این روز، آنان با امتهای پیشین کافر جمع میشوند و داوری نهایی انجام میگیرد. حال به آنان میفرماید: اگر میتوانید با نیرنگ و تدبیر خود، خود را از عذاب من برهانید، چنین کنید؛ اما بدانید که هیچ راه فراری وجود ندارد و تمام قدرتها در دست خداوند است.

فواید و پیامهای آیه:

1. ناامیدی کافران از نجات: این آیه نشان میدهد که در روز قیامت، کافران کاملاً ناامید میشوند و هیچ راه گریزی از عذاب الهی ندارند. این هشدار، مؤمنان را به شکرگزاری از هدایت الهی وادار میکند.
2. قدرت مطلق خداوند: هیچ حیله و نیرنگی در برابر اراده خداوند کارساز نیست. این آیه به انسان میآموزد که تنها تکیهگاه واقعی، خداوند است و هرگونه اعتماد به نیرنگ و تدبیر بشری در برابر قوانین الهی بیهوده است.
3. ترغیب به ایمان و عمل صالح: با توجه به این تهدید، انسان عاقل درمییابد که باید در دنیا به دنبال راه نجات حقیقی باشد که همان ایمان، توبه و عمل صالح است، نه حیله و نیرنگ.
4. عدالت الهی: این صحنه، تجلی عدالت خداوند است که به کافران فرصت میدهد تا هر کاری میتوانند انجام دهند، اما در نهایت عجز و ناتوانی خود را میبینند و این خود عذابی مضاعف برای آنان است.