Naba surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• Sur – bu yerda "qo'rg'oshin" yoki "karnay" ma'nosida emas, balki qiyomatda Isrofil farishta tomonidan dam uriladigan maxsus "sur" (karnay) nazarda tutilgan.
• Afvoj – to'da-to'da, guruh-guruh, jamoa-jamoa ma'nosini bildiradi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo qiyomat kunining dahshatli manzarasini tasvirlamoqda. O'sha kun – bu bandalar o'rtasida haq-hisob qilinadigan, ajrim (farqlash) kuni bo'lib, u avvalgi va keyingi barcha ummatlar uchun belgilangan vaqtdir. O'sha kuni Isrofil farishta "sur"ga (karnayga) dam uradi – bu ikkinchi nafxa (dam) bo'lib, u bilan barcha o'liklar qabrlaridan tirilib chiqadilar. Insonlar qabrlaridan to'da-to'da bo'lib, o'zlarining payg'ambarlari yoki rahbarlari bilan birga mahshar maydoniga keltiriladilar. Har bir ummat o'z imomi (yetakchisi) bilan keladi. Bu kelish tartibsiz emas, balki har bir jamoa o'z yo'lboshchisi ortidan boradi. Bu holat qiyomat kunining ulug'vorligini va uning haqiqat ekanini ko'rsatadi.

Foydalar:

• Qiyomat kuni haqidagi bu tasvir insonni o'limdan keyingi hayotga ishonch bilan qarashga undaydi. Chunki surga dam urilishi bilan barcha tirilish – bu Allohning qudrati uchun oson ishdir.
• Har bir inson o'zi ergashgan rahbarlar va yo'llar bilan birga hisobga tortilishini bilishi, to'g'ri yo'lni tanlashga undaydi. Chunki o'sha kuni har bir jamoa o'z imomi bilan keladi.
• Ushbu oyat insonni gunohlardan tiyilishga va solih amallarni ko'paytirishga chorlaydi. Chunki qiyomat kuni guruh-guruh bo'lib kelish – bu hisob-kitobning boshlanishidir.
• Qiyomat kuniga ishonish inson qalbini poklaydi va uni dunyo hayotida mas'uliyatli bo'lishga o'rgatadi. Bu esa jamiyatda adolat, mehr-oqibat va yaxshilikning tarqalishiga sabab bo'ladi.