انفال سۈرىسى — ئايەت 23

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• عَلِمَ: بىلدى.
• خَيْرًا: ياخشىلىق، ياخشى نىيەت، ئىمانغا مايىللىق.
• لَأَسْمَعَهُمْ: ئۇلارغا ئاڭلىتىپ قويغان بولاتتى (پەرەز قىلىنغان ئەھۋال).
• تَوَلَّوا: يۈز ئۆرۈپ كەتتى.
• مُعْرِضُونَ: يۈز ئۆرۈگۈچىلەر، بىپەرۋا قارىغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ مەككە مۇشرىكلىرى ھەققىدىكى ئىلمىنى ۋە ئۇلارنىڭ ھىدايەتكە بولغان مۇناسىۋىتىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تەئالا ئۇلارنىڭ ئىچىدە ياخشىلىق، يەنى ئىمانغا ئىنتىلىش ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىش نىيىتى بولغان بولسا، ئەلۋەتتە ئۇلارغا قۇرئاننى ئاڭلىتىپ، ئۇنىڭ ۋەز-نەسىھەتلىرىنى چۈشىنىش ئىقتىدارىنى بەرگەن بولاتتى. لېكىن ئاللاھ تەئالا ئۇلارنىڭ قەلبىدە ھېچقانداق ياخشىلىق يوقلۇقىنى، ئۇلارنىڭ ئىمانغا ھەرگىز كەلمەيدىغانلىقىنى بىلىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تەئالا مۇنداق دەيدۇ: گەرچە بىز ئۇلارغا ھەقىقەتنى ئاڭلىتىپ قويغان تەقدىردىمۇ، ئۇلار يەنىلا ئىماندىن يۈز ئۆرۈپ كېتەتتى. چۈنكى ئۇلارنىڭ يۈز ئۆرۈشى بىلىمسىزلىكتىن ئەمەس، بەلكى قەستەن ۋە تەكەببۇرلۇقتىن كەلگەن. ئۇلار ھەقىقەتنى چۈشەنگەن تەقدىردىمۇ، ئۇنى قوبۇل قىلىشقا ھەرگىز مايىل بولمايدۇ، ھەقىقەتكە قاراپ قويۇشقا ئىلتىپات قىلمايدۇ.

بۇ ئايەتتىن شۇنى چۈشىنىمىزكى، ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ ئىلتىپاتى ۋە ئىنساننىڭ ئىچكى دۇنياسىدىكى ياخشىلىقنىڭ بىرلىشىشى بىلەن مۇمكىن بولىدۇ. ئاللاھ تەئالا ھەر بىر ئىنساننىڭ قەلبىنى ئوبدان بىلىدۇ. كىمكى ھەقىقەتنى ئىستەپ، ئۇنىڭغا قۇلاق سالماقچى بولسا، ئاللاھ ئۇنىڭغا ھىدايەت يولىنى ئاسانلاشتۇرۇپ بېرىدۇ. ئەمما كىمكى تەكەببۇرلۇق ۋە قەستەن ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈسە، ئۇنىڭغا ھېچقانداق ئاڭلىتىش پايدا قىلمايدۇ.

شۇڭا ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بىز قۇرئاننى ئاڭلىغان ۋاقتىمىزدا، ئۇنىڭغا ئوچۇق قەلب بىلەن قۇلاق سېلىشىمىز، ئۇنىڭ ھىدايىتىنى چىن كۆڭلىمىزدىن قوبۇل قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تەئالا بىزگە قۇرئاننى ئاڭلاش ۋە چۈشىنىش نېمىتىنى ئاتا قىلدى، بۇ نېمەتكە شۈكرى قىلىپ، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان سەمىمىي بەندىلىرىدىن قىلغاي!