Sure Enfâl — Ayet 23

Kelime Anlamları:

• Hayr: İyilik, hayır; burada iman etme kabiliyeti ve hidayete erme istidadı anlamındadır.
• Esmeahüm: Onlara işittirmek; yani Kur'an'ı ve hikmeti öyle bir şekilde duyurmak ki kalplerine işlesin ve akıllarına ulaşsın.
• Tevellev: Yüz çevirdiler, döndüler; imandan ve itaatten uzaklaştılar.
• Mu'ridün: Yüz çevirenler, sırtını dönenler; haktan kaçanlar, ona kulak vermeyenler.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Allah Teâlâ'nın ilminin sonsuzluğunu ve hikmetinin derinliğini bizlere göstermektedir. Yüce Allah, o müşriklerin ve inkârcıların kalplerinde hayır adına hiçbir şey olmadığını, iman etme kabiliyeti ve hidayete talip olma istidadı bulunmadığını ezelî ilmiyle bilmektedir. Eğer onlarda hayır olduğunu bilseydi, elbette onlara Kur'an'ı ve onun içindeki hikmetleri, öğütleri öyle bir işittirirdi ki, bu işitme onların kalplerine işler, akıllarını aydınlatır ve hakikati kavramalarını sağlardı. Fakat Allah, onların kalplerinde hayır bulunmadığını bildiği için, onları bu işitmeden mahrum bırakmıştır.

Allah Teâlâ, farz-ı muhal olarak onlara işittirseydi bile, onlar yine iman etmezlerdi. Çünkü onların sorunu işitmemek değil, kalplerinin mühürlü olması ve hakka karşı inatçı bir tavır takınmalarıdır. Onlar, hakkı duysalar bile bile bile yüz çevirirler, anlasalar da inadına reddederlerdi. Zaten onlar, baştan beri haktan yüz çevirmiş, ona sırtını dönmüş kimselerdir. Onların bu hâli, Allah'ın onlara hidayet kapısını kapatmasının bir sonucudur.

Bu ayet, bizlere şu müjdeyi verir: Allah'ın rahmeti ve hidayeti, kalbinde hayır bulunan, imana talip olan herkese ulaşır. Kim Allah'a yönelirse, Allah ona kulak verir ve kalbini hidayete açar. Fakat kim de kibri, inadı ve günahı sebebiyle haktan yüz çevirirse, Allah da onu kendi hâline bırakır. Bu, Allah'ın adaletinin ve hikmetinin bir gereğidir.

Ey iman eden kardeşim! Sen bu ayetten ders al ve kalbini her zaman hakka açık tut. Kur'an'ı dinlerken, onu sadece kulaklarınla değil, kalbinle de dinle. Allah'ın kelamına kulak veren ve onu hayatına uygulayan kimseler, dünyada huzura, ahirette ise ebedi kurtuluşa ererler. Sakın hakka karşı kibirlenme, inad etme; çünkü Allah'ın hidayeti, mütevazı ve samimi kalplere nasip olur. Unutma ki, Allah'ın rahmeti herkese açıktır; yeter ki sen O'na yönel ve O'nun çağrısına kulak ver.