Anfol surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• لَأَسْمَعَهُمْ — ularga eshittirgan bo‘lardi (ya'ni, ular foyda oladigan darajada eshittirgan bo‘lardi).
• لَتَوَلَّوْا — yuz o‘girgan bo‘lardilar.
• مُعْرِضُونَ — haqdan yuz o‘giruvchilar, undan qasddan bosh tortuvchilar.

Tafsir:

Agar Alloh taolo bu mushriklarda — yolg‘onchilarda — biror yaxshilik, iymon va hidoyatga moyillik borligini bilganda edi, ularga Qur'on va ibratli so‘zlarni foyda oladigan tarzda eshittirgan bo‘lardi. Ammo U zot ularning qalblarida hech qanday xayr yo‘qligini, ular iymon keltirmasligini biladi. Shuning uchun ularni eshittirishning o‘zi ham foyda bermaydi. Agar faraz qilingan taqdirda ham Alloh ularga eshittirsa, ular buni tushunib, anglab yetganlaridan so‘ng ham qasddan va o‘jarlik bilan iymondan yuz o‘girgan bo‘lardilar. Ular haqdan butunlay yuz o‘girgan, unga hech qanday e'tibor qilmaydigan kimsalardir. Bu ularning ahvoli shu qadar og‘ir ekanini ko‘rsatadiki, hatto mo''jiza va dalillar ham ularga ta'sir qilmaydi.

Foydalar:

• Alloh taolo bandalarining ichki holatini, qalblaridagi niyat va irodani to‘liq biladi. U hech kimni nohaq joyda qoldirmaydi.
• Hidoyat va iymon faqat Allohning inoyati bilan bo‘ladi. Kimning qalbida xayr bo‘lsa, Alloh unga eshittirib, to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatadi.
• Inson o‘z qalbini poklab, yaxshilik va xayrga ochiq bo‘lishi kerak. Chunki qalbida xayr bo‘lgan kishigina Allohning kalomidan foyda oladi.
• Qur'on va ilm-fanni eshitishning o‘zi kifoya emas; undan foyda olish uchun qalbda iymon va xushuy ishtiyoq bo‘lishi zarur.
• Bu oyat mo''minlarga Allohning rahmati va hikmatini eslatadi: U zot har bir ishni o‘z hikmati bilan qiladi va hech kimni adashtirishni xohlamaydi.