سوره انفال — آیه 71

معانی کلمات:

• خِیَانَةً: پیمانشکنی، فریبکاری و ناسپاسی در برابر اعتماد.
• أَمْکَنَ مِنْهُمْ: تو را بر آنان مسلّط و چیره گردانید.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اگر این اسیرانی که آزاد کردی، بار دیگر در دل قصد خیانت و پیمانشکنی با تو را داشته باشند و بخواهند از فرصت استفاده کرده و به تو و مسلمانان آسیب برسانند، اندوهگین و ناامید مباش. چرا که آنان پیش از این نیز به خداوند خیانت ورزیدند؛ یعنی با کفر و شرک خود، عهد فطری و پیمان الهی را شکستند و با دشمنی با تو و آیین حق، به جنگ با خدا برخاستند. اما خداوند در جنگ بدر تو را بر آنان پیروز گردانید و آنان را خوار و ذلیل ساخت؛ گروهی از آنان کشته شدند و گروهی به اسارت درآمدند. پس اگر بار دیگر به خیانت برخیزند، خداوند که از نیتهای پنهان آنان آگاه است و در تدبیر امور بندگانش حکیم است، بار دیگر تو را بر آنان چیره خواهد ساخت و کیفر سزاوارشان را خواهد داد. پس از خیانت آنان هرگز نترس و به یاری خداوند اطمینان داشته باش.

فواید و پیامهای آیه:

• پیروزی نهایی با صاحبان حق است: هر کس با خدا باشد، خداوند او را یاری میکند و دشمنانش را خوار میگرداند، حتی اگر قدرت ظاهری آنان بیشتر باشد.
• خیانت به پیامبر و اولیای دین، خیانت به خداست: هر کس به فرستاده خدا خیانت کند، در حقیقت به خداوند خیانت کرده است و این گناهی بزرگ است.
• آگاهی و حکمت الهی مایه آرامش مؤمن است: دانستن اینکه خداوند به همه نیتها آگاه است و کارهایش بر اساس حکمت است، دل مؤمن را مطمئن میسازد و او را از ترس و نگرانی رها میکند.
• عبرت از تاریخ: سرنوشت خیانتکاران در گذشته، درس عبرتی برای آیندگان است تا بدانند خیانت هرگز پایدار نمیماند و سرانجامش نابودی و خواری است.
• امید به آینده: مؤمن هرگز از توطئههای دشمنان ناامید نمیشود، بلکه با توکل بر خدا و اعتماد به وعدههای او، به آیندهای روشن امیدوار است.