Абаса сүрөсү — Аят 2

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَن: «себеби», «ушул нерсе үчүн» деген мааниде.
• جَاءَهُ: «анын алдына келди», «анын жанына келди» дегенди билдирет.
• الْأَعْمَى: «көзү сокур адам» деген мааниде. Бул жерде Абдуллах ибн Умму Мактум аттуу сахаба тууралуу айтылып жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) карата айтылган насааттын уландысы. Аллах Таала пайгамбардын жүзүндө өзгөрүү пайда болуп, ал көзү сокур адамга артын бурганынын себебин түшүндүрүп жатат. Себеби, Абдуллах ибн Умму Мактум келип, диний жактан туура жолду сурап, үйрөнүүнү каалаган. Ал эми ошол учурда пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Курайштын чоңдоруна Исламды жеткирүү менен алек болуп, алардын ыйманга келишин каалап турган. Ошондуктан ал сокур адамдын келиши анын көңүлүн бурдуруп, жүзүндөгү өзгөрүүгө себеп болгон. Бул окуя пайгамбардын да адам катары сезимдери болорун, бирок Аллах тарабынан ага насаат берилгенин көрсөтөт. Аллах Таала анын жүзүндөгү өзгөрүүнү жана артын бурушун жактырбай, аны туура жолго багыттады.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү: Ал кимдир бирөөнүн кемчилигине же алсыздыгына карап баа бербейт. Көзү сокур болгону анын диний жактан үйрөнүүгө болгон умтулуусуна тоскоол болбойт.
• Исламда билим алуу артыкчылык: Абдуллах ибн Умму Мактумдун келип, үйрөнүүгө болгон аракети Исламда билим алуунун маанилүүлүгүн көрсөтөт. Аллах Таала анын бул аракетин баалап, пайгамбарга насаат кылды.
• Пайгамбардын адеби: Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) адамдык сезимдерине карабастан, Аллахтын насаатын кабыл алып, кийинки өмүрүндө ар дайым алсыздарга жана муктаждарга өзгөчө көңүл бурган. Бул анын жогорку адебин жана Аллахка болгон моюн сунуусун көрсөтөт.
• Ислам баарына ачык: Ислам дини бай-кедей, күчтүү-алсыз, көзү ачык-сокур дебей, баарына бирдей ачык. Ар ким өзүнүн жөндөмүнө жараша диний билим алууга умтулушу керек.
• Кечиримдүүлүк жана насаат: Аллах Таала пайгамбардын кичинекей катасын да кечирип, ага насаат кылды. Бул бизге да ката кетирсек, тез арада тобо кылып, туура жолго кайтуубуз керектигин үйрөтөт.