Abasa surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• Jā'ahu – uning oldiga keldi.
• A'mā – ko'zi ojiz (sust) kishi.

Tafsir:

Bu oyatda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yuzlarida o'zgarish va xijolat alomati paydo bo'lgani, hamda yuzlarini o'girganliklari zikr qilinmoqda. Buning sababi shuki, Abdulloh ibn Ummi Maktum ismli ko'zi ojiz sahobiy Payg'ambarimizning huzurlariga hidoyat so'rab kelgan edi. O'sha paytda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Qurayshning katta arboblarini Islomga da'vat qilish bilan band bo'lib, ularning hidoyat topishiga umid qilayotgan edilar. Shu sababli ularning e'tiborlari a'ma kishining kelishidan boshqa tomonga qaratilgan edi. Bu holat Qur'onda Payg'ambarimizga nisbatan muloyim tanbeh sifatida bayon qilingan bo'lib, ilm va hidoyat istab kelgan kishiga, hatto u oddiy bir inson bo'lsa ham, e'tibor qaratish lozimligi ta'kidlangan.

Foydalar:

1. Islomda ilm va hidoyat so'rab kelgan har bir kishiga, uning ijtimoiy mavqeidan qat'i nazar, hurmat va e'tibor ko'rsatish buyuriladi.
2. Bu oyat musulmonlarga kamtarlikni va har bir insonning hidoyat topishi uchun g'amxo'rlik qilishni o'rgatadi.
3. Payg'ambarimizning ham inson ekanliklari va ba'zi hollarda xato qilishlari mumkinligi, lekin Alloh ularni darhol to'g'rilab, ummatga o'rnak qilib ko'rsatgani — bu Islomning haqiqiy ta'limotiga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
4. Bu voqea musulmonlarga har qanday sharoitda ham haqni aytish va adolatni saqlash, hatto eng yaqin kishilarga nisbatan ham e'tiborli bo'lish kerakligini uqtiradi.