Sure Abese — Ayet 2

Kelime Anlamları:

• En câehü: Ona geldiği için, geldi diye.
• el-A’mâ: Gözleri görmeyen kişi. Burada Abdullah b. Ümmü Mektûm kastedilmektedir.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Sevgili Peygamberimiz’in (s.a.v.) hayatından son derece önemli ve ibretlik bir sahneyi bizlere aktarmaktadır. Olayın özü şudur: Resûlullah (s.a.v.), Kureyş’in ileri gelenlerini İslam’a davet etmekle meşguldü. Onların hidayete ermeleri için büyük bir gayret ve ümit içindeydi. Çünkü bu insanların Müslüman olması, İslam davetinin yayılmasında çok büyük bir etki oluşturacaktı.

Tam bu sırada, gönlü imanla dolu, Allah ve Resûlü’nü canı gönülden seven, gözleri görmeyen sahâbî Abdullah b. Ümmü Mektûm (r.a.) geldi. O, Peygamber Efendimiz’den (s.a.v.) Kur’an öğrenmek ve hidayet istemek için gelmişti. Ancak bu ziyaret, Resûlullah’ın (s.a.v.) Kureyş ileri gelenleriyle olan meşguliyetine denk gelmişti. Efendimiz (s.a.v.), bu önemli davet görüşmesini bölmemek için yüzünü ekşitti ve o mübarek sahabiye yönelmedi.

İşte bu âyet, o anı ve o anki tavrı nazara vererek Peygamber Efendimiz’i (s.a.v.) bu davranışından dolayı nazikçe uyarmaktadır. Bu uyarı, aslında tüm Müslümanlar için de büyük bir derstir. Zira Allah katında insanların değeri; makam, mevki, zenginlik veya soy ile değil, takva ve samimiyetle ölçülür. İman eden ve hidayet isteyen bir mümin, dünyanın en büyük makam sahiplerinden daha kıymetlidir.

Bu olaydan sonra Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Abdullah b. Ümmü Mektûm’a (r.a.) büyük bir hürmet göstermiş, onu defalarca Medine’ye vali olarak atamış ve ona “Merhaba, ey kendisi sebebiyle Rabbimin beni azarladığı kişi!” diyerek iltifat etmiştir. Bu da gösteriyor ki, samimi bir müminin Allah katındaki değeri çok büyüktür.

Bu kıssadan çıkaracağımız dersler vardır: Öncelikle, kim olursa olsun, hidayete talip olan her insan, en kıymetli misafirimizdir. İkinci olarak, dünyevî makam ve mevki sahiplerine yaranmak için, ihlaslı müminleri ihmal etmek asla doğru değildir. Üçüncü olarak da, Allah Teâlâ, Peygamberi’ni dahi bu konuda uyararak, ümmetine “Müminler arasında ayrım yapmayın, hepsine eşit ve adil davranın” mesajını vermektedir.

Rabbimiz bizleri, insanları dış görünüşlerine ve dünyevî konumlarına göre değil, iman ve takvalarına göre değerlendiren kullarından eylesin. Âmin.