Abasa surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• fal-yanzur: qarasin, nazar solsin, chuqur tafakkur qilsin.
• ta'omihi: uning taomi, yeydigan ovqati.

Tafsir:

Inson o'z taomiga bir nazar solsin va chuqur o'ylab ko'rsin. U yeydigan non, meva va boshqa rizqlar qanday qilib yetib keladi? Alloh taolo osmondan yomg'ir suvini quyadi, yer esa yorilib, undan turli xil o'simliklar, donlar, uzumlar, yashil o'tlar, zaytun, xurmo, bog'lar va mevalar unib chiqadi. Bularning barchasi insonning o'zi va chorva hayvonlari uchun rizq qilib yaratilgan.

Inson o'z taomini ko'z oldiga keltirsin: u qanday qilib yerda o'sadi, qanday qilib yetiladi, qanday qilib dasturxonga kelib tushadi? Bu jarayonlarning har biri Allohning qudrati va rahmatining belgisidir. Kimki shu haqda o'ylab, Allohning buyukligini tan olsa, Uning birligiga va qayta tirilishga iymon keltiradi.

Shuningdek, inson taomining oxirini ham o'ylab ko'rsin: u yegulikdan qanday qilib tanaga aylanadi, qanday qilib hayot manbaiga aylanadi. Xuddi shuningdek, insonning hayoti ham bir holatdan ikkinchi holatga o'tadi — tug'ilishdan o'sishga, o'sishdan keksalikka, keksalikdan o'limga, so'ngra qayta tirilishga. Bu o'tishlarning barchasi Allohning irodasi bilan bo'ladi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Inson o'z taomiga nazar solib, Allohning cheksiz ne'matlarini his qilishi va shukr qilishi lozim. Har bir luqma — Allohning ulkan inoyatidir.
2. Taomning yaratilishidagi tartib va go'zallik — Allohning hikmati va qudratining yaqqol dalilidir. Bu haqda o'ylash insonni iymonga va Allohga yaqinlashtiradi.
3. Inson o'z rizqini topishda faqat sabablarga emas, balki rizq beruvchi Zotga tayanishi kerak. Chunki rizqni beruvchi yolg'iz Allohdir.
4. Bu oyat insonni dunyoviy hayotdan ibrat olishga, o'limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko'rishga undaydi. Xuddi taomning o'zgarishi kabi, insonning hayoti ham o'zgaradi va oxiratda qayta tiriladi.
5. Inson o'z taomini yetishtirishdagi mehnat va sabablarni ko'rib, mehnat qilishning fazilatini anglaydi va halol rizq topishga intiladi.