Аль-Иншикак сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلِ (бәл): "Жоқ, керісінше" деген мағынадағы жалғаулық шылау. Алдында айтылған ойды жоққа шығарып, жаңа мағынаға көшуді білдіреді.
• الَّذِينَ كَفَرُوا (әл-ләзийнә кәфарү): "Күпірлік еткендер" — Аллаһтың барлығын, бірлігін және пайғамбардың шындығын мойындамаған адамдар.
• يُكَذِّبُونَ (йүкәззибүнә): "Өтірікке шығарады, жалған дейді" — яғни Құранды, қайта тірілуді және пайғамбар әкелген хабарды растамайды.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда адамдарға Құран оқылғанда олардың неге сәждеге жығылмайтыны, неге иман келтірмейтіні сұралған еді. Осы аят сол сұраққа жауап береді: мәселе дәлелдің жетіспеуінде емес, керісінше, күпірлік еткендердің жүрегіндегі ауруда. Олар Құранды, қайта тірілуді және пайғамбар әкелген ақиқатты әдейі өтірікке шығарады. Бұл олардың табиғатына сіңген қасиет — ақиқатқа мойынсұнбай, оған қарсы шығу. Олар ақиқаттың рас екенін жүректерімен білсе де, қыңырлық пен тәкаппарлықтан оны мойындамайды. Аллаһ олардың көкіректерінде жасырған қыңырлықтарын да, ішкі ниеттерін де толық біледі. Сондықтан бұл аят иман келтіруге кедергі — ақылдың жетіспеушілігі емес, жүректің қатайып, ақиқатқа бет бұрмауы екенін көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ақиқат ашық болса да, қабылдау жүрекке байланысты: Дәлел жеткілікті болғанымен, адам оны тек шын ниетпен, қыңырлықсыз қабылдай алады. Сондықтан әр адам жүрегін ашық ұстап, ақиқатқа бет бұруға ұмтылуы керек.
• Құран — үлкен нығмет: Аллаһ адамзатқа тура жолды көрсететін кітапты түсірді. Оны оқып, түсініп, бойсұну — бақыттың кілті. Оны өтірікке шығару — үлкен зиян мен өкінішке әкеледі.
• Иман — жан дүниені тазартады: Күпірлік пен қыңырлық жүректі қатайтады, ал иман мен мойынсұну жүректі жұмсартып, нұрландырады. Ислам адамды тәкаппарлықтан арылтып, шынайы бақытқа жетелейді.
• Аллаһ бәрін біледі: Адамның ішкі ниеті мен жасырған сыры Аллаһқа аян. Бұл әркімді шынайы болуға, іші мен сыртын бірдей ұстауға шақырады.
• Құранға құлақ салу — сауап пен тура жол: Құран оқылғанда оған зейін қойып тыңдап, мағынасын түсіну, бойсұну — иманды күшейтіп, Аллаһтың разылығына жеткізетін амал. Бұл — әр мұсылманның бақыты мен парызы.