Аль-Аля сүресі — Аят 11

1. Сөздердің мағынасы:

• وَيَتَجَنَّبُهَا — "және одан жалтарады, одан аулақ болады". Мұндағы "һа" (ها) есімдігі алдыңғы аяттағы "еске салуға, насихатқа" қайтады.
• الْأَشْقَى — "ең бақытсыз, ең сорлы". Бұл сөз "шақауат" (бақытсыздық) түбірінен алынған, яғни бақыттан, жақсылықтан мақрұм болған адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аятта Алла Тағала еске салудың, яғни Құран насихатының пайдасы туралы айтқан болатын. Осы аятта сол еске салудан, яғни Құраннан және оның пайдасынан кімнің жалтаратынын, кімнің одан аулақ болатынын баяндайды: ол — ең сорлы, ең бақытсыз адам.

Бұл адам неге ең сорлы? Өйткені ол Раббысынан қорықпайды, жүрегінде қорқыныш жоқ. Ол Құран насихатын тыңдамайды, одан бет бұрады, одан жалтарады. Ал оның бұл әрекеті оны ақыретте ең ауыр азапқа — Жәһаннам отына душар етеді. Ол сол жерде мәңгі азап шегеді: өлмейді де, рахат таппайды да, ал өмір сүріп, пайда көретіндей де өмір сүре алмайды. Бұл — оның күпірлігі мен имансыздығы себебінен Алланың алдын ала білуімен жазылған бақытсыздықтың салдары.

Яғни, бұл аят Құран насихатынан жалтаратын адамның рухани жағдайы өте ауыр екенін, оның ақыреттегі тағдыры қасіретті болатынын ескертеді. Ол өзінің қате жолын таңдауымен өзін-өзі сорлылыққа душар етті.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құран — адамға пайда әкелетін, жүректі оятатын, тура жолға бастайтын ұлы кітап. Одан жалтару — адамның өзіне жасаған үлкен зияны.
• Алладан қорқу, тақуалық — адамды Құран насихатын қабылдауға, одан пайда алуға бастайтын негізгі қасиет. Кімде-кім Раббысынан қорықса, ол еске салудан жалтармайды, керісінше оны құлшыныспен тыңдайды.
• Ең сорлы адам — Құраннан бет бұрып, одан жалтаратын адам. Бұл бізге Құранға деген көзқарасымызды тексеруге, оны сүюге, оқуға, одан ғибрат алуға шақырады.
• Ақыреттегі нағыз бақытсыздық — Жәһаннам оты. Одан құтылудың жолы — осы дүниеде Құран насихатын қабылдап, иманмен өмір сүру.
• Бұл аят бізді Құранды тыңдауға, одан үйренуге, оны өмірімізге басшылық етуге ынталандырады. Өйткені Құран — Алланың бізге деген мейірімі мен рақымының көрінісі, одан жалтару — өзімізді рақымнан мақрұм ету.