سوره اعلی — آیه 11

معانی کلمات:

• یَتَجَنَّبُهَا: از آن دوری میکند و کناره میگیرد.
• الأَشْقَى: بدبختترین و شقاوتمندترین فرد؛ کسی که شقاوت و بدبختی بر او غالب شده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: کسی که بدبختترین و شقاوتمندترین افراد است، از این تذکر و پند دوری میکند و از آن رویگردان میشود. منظور از «أشقى» کسی است که کفر و عناد بر دلش چیره شده و شقاوت و بدبختی برای او رقم خورده است. چنین فردی نه تنها از موعظه و یادآوریهای الهی بهرهای نمیبرد، بلکه با نفرت و اعراض از آن فاصله میگیرد. او در حقیقت با این دوری، خود را از رحمت الهی محروم میسازد و راه ورود به آتش عظیم جهنم را برای خود هموار میکند؛ آتشی که در آن نه آرامشی مییابد و نه زندگی سودمندی، بلکه عذابی جاودانه و دردناک در انتظار اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• دوری از یاد خدا و پندهای قرآن، نشانه شقاوت و بدبختی انسان است؛ پس هر کس به فکر سعادت خویش است، باید به موعظههای الهی گوش فرا دهد و از آنها بهرهمند شود.
• این آیه هشداری است برای همه ما که اگر از قرآن و تذکرات آن فاصله بگیریم، در زمره بدبختترین افراد قرار خواهیم گرفت؛ اما اگر با خشیت و ترس از پروردگار به آن روی آوریم، راه سعادت و رستگاری برایمان هموار میشود.
• محرومیت از هدایت، نه از سوی خداوند، بلکه نتیجه رفتار و انتخاب خود انسان است؛ بنابراین باید مراقب باشیم که با اعراض از یاد خدا، سرنوشت خود را به شقاوت و عذاب ابدی گره نزنیم.