Sure A'lâ — Ayet 11

Kelime Anlamları:

• Yetecebbebuha: Ondan (öğütten/hatırlatmadan) kaçınır, uzak durur.
• El-Eşka: En bedbaht, en şakî olan; küfürde ileri giden, azgınlıkta son noktaya ulaşan kimse.

Tefsir:

Bu ayet, önceki ayette geçen "öğüt alan" kimse ile burada zikredilen "yüz çeviren" kimseyi karşı karşıya getirir. Allah Teâlâ, Kur'an'ın ve peygamberin hatırlatmasının herkese ulaştığını, ancak bu hatırlatmadan yalnızca Allah'tan korkanların faydalandığını, en bedbaht olanların ise bu öğütten kaçındığını bildirir.

"El-Eşka" (en şakî) ifadesi, küfür ve inatta son derece ileri gitmiş, kalbi mühürlenmiş, hidayete karşı tamamen kapanmış kimseyi ifade eder. Bu kimse, kendisine ulaşan hakikati işitir fakat ondan yüz çevirir, onu reddeder ve ona karşı büyüklenir. Onun bu kaçınışı, dünyada azgınlığının, ahirette ise cehennem azabına girmesinin sebebidir. O, cehennemde ne ölür ne de rahat bir hayat yaşar; sürekli bir azap içinde kalır. Bu, onun "en şakî" olarak nitelendirilmesinin sebebidir; çünkü o, kendisine sunulan kurtuluş vesilesini bile bile terk etmiş ve ebedi hüsranı seçmiştir.

Faydalar:

• Bu ayet, Kur'an'ın ve İslam davetinin herkese açık olduğunu, ancak hidayetin ancak Allah'tan korkan ve O'na yönelen kalplere nasip olduğunu gösterir. Bu, mümin için büyük bir teşviktir: Kişi, Allah korkusuyla öğüde kulak verdiğinde, bu onun kurtuluşuna vesile olur.
• Ayet, kişinin kendi iradesiyle kötülüğü seçmesinin sonucunun ağır olduğunu hatırlatır. Bu, insanı sorumluluğa davet eder; hiç kimse "kaderim böyleymiş" diyerek sorumluluktan kaçamaz. Çünkü "eşkâ" olmak, kişinin küfür ve inatta ısrar etmesiyle kazandığı bir sıfattır.
• Mümin, bu ayetten öğüt alır: Öğüt ve hatırlatma her ne kadar değerli olsa da, ondan faydalanmayanlar olacaktır. Bu, tebliğ görevini yapan kişinin ümitsizliğe kapılmaması gerektiğini, çünkü hidayetin Allah'ın elinde olduğunu ve ancak O'nun dilediği kalplere nasip olduğunu öğretir.