Sura At-Tawba — Aya 65

Maana ya Maneno:

• Nakhudu (نَخُوضُ): Kuzama katika mazungumzo, yaani kujihusisha na maneno mengi yasiyo na maana.
• Nal'abu (نَلْعَبُ): Kucheza na kufanya mzaha, si kwa ukweli au dhamira ya dhati.
• Tastahzi'una (تَسْتَهْزِئُونَ): Kudhihaki na kukejeli kwa dharau na kejeli.

Ufafanuzi wa Aya:

Ewe Mtume Muhammad (ﷺ), ukiwauliza wanafiki hao kuhusu maneno waliyoyasema ya kukosoa na kudhihaki wewe na waumini, watasema kwa kujitetea: "Sisi tulikuwa tukizama katika mazungumzo ya burudani na kucheza tu, hatukukusudia maana yoyote maalum." Hii ni kauli yao ya kujipendekeza na kujiondoa lawama.

Mwenyezi Mungu anamuamrisha Mtume wake (ﷺ) awaulize kwa kuwakemea na kuwafedhehesha: "Je! Mnamdhihaki Mwenyezi Mungu, na Aya zake zilizoteremshwa, na Mtume wake?!" Hili ni swali la kulaani na kuwafichulia ubaya wa kitendo chao, kwani hakuna anayestahili kudhihakiwa kuliko Mwenyezi Mungu, na kudhihaki dini yake na Mtume wake ni kufuru kubwa iliyo wazi, hata kama wao wanaidhania kuwa ni mzaha tu. Kukubali kwao kuwa walikuwa wanazama katika mazungumzo na kucheza hakuwapunguzia makosa, bali kunathibitisha dhambi yao, kwani mzaha katika mambo ya dini ni makubwa kuliko kuyafanya kwa dhati.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Kutokuwa na udhuru kwa mzaha katika mambo ya dini: Aya hii inathibitisha kwamba kucheka au kufanya mzaha kuhusu Mwenyezi Mungu, Aya zake, au Mtume wake (ﷺ) ni kufuru iliyo wazi, na hakuna ruhusa ya kufanya hivyo kwa njia yoyote ile.
2. Kutokuwa na uongo kama kinga: Wanafiki walijaribu kujitetea kwa kusema "tulikuwa tunacheza tu," lakini Mwenyezi Mungu alikataa udhuru huo, akionyesha kwamba mzaha katika mambo ya dini si jambo la kuchezewa.
3. Adabu ya kuheshimu watu wa Mwenyezi Mungu: Aya inatufundisha kuwa ni wajibu kumheshimu Mwenyezi Mungu, Kitabu chake, na Mtume wake (ﷺ), na kuepuka maneno yoyote yanayoweza kudhalilisha heshima yao.
4. Uwazi wa Mwenyezi Mungu katika kufichua wanafiki: Aya inaonyesha jinsi Mwenyezi Mungu anavyowafichulia wanafiki na kuwafedhehesha, ili waumini wajihadhari nao na wasidanganyike na maneno yao ya kujipendekeza.
5. Kutubu na kurudi kwa Mwenyezi Mungu: Aya inatoa onyo kwa kila mwenye kufanya dhambi ya kudhihaki dini kwamba ajikite katika toba ya kweli, kwani Mwenyezi Mungu hupokea toba ya waja wake wanaotubu kwa ikhlasi.