سوره بلد — آیه 9

معانی کلمات:

• لِساناً: زبان، وسیلهای برای سخن گفتن و بیان مقصود.
• شَفَتَین: دو لب، که برای بستن دهان و تلفظ حروف به کار میروند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پس از یادآوری نعمت چشمها، به دو نعمت بزرگ دیگر اشاره میکند: زبان و دو لب. زبان، ابزار سخن گفتن و بیان خواستهها و افکار درونی انسان است؛ به گونهای که انسان میتواند با آن، حق را از باطل بازگو کند، دانش بیاموزد و با دیگران ارتباط برقرار سازد. دو لب نیز نقش مهمی در تلفظ صحیح حروف و کلمات دارند و همچنین وسیلهای برای بستن دهان و حفظ سکوت هستند؛ چنانکه انسان با اراده خود میتواند زبان را در پس لبها نگاه دارد و از سخنان ناروا خودداری کند. این نعمتها نه تنها برای ادامه زندگی ضروریاند، بلکه ابزار شکرگزاری و عبادت نیز به شمار میروند؛ زیرا انسان با همین زبان و لبهاست که به ذکر خدا میپردازد، قرآن میخواند و دعا میکند. خداوند با بیان این نعمتها، انسان را به تفکر در عظمت آفرینش خود واداشته و او را به شکرگزاری و استفاده درست از این ابزارها فرا میخواند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای خداوند بر انسان بسیار گسترده و شایسته تأمل است؛ هر یک از اعضای بدن، حکمتی دارد که باید در آن اندیشید.
• زبان و لبها امانتهای الهی هستند؛ باید از آنها در راه خیر، حقگویی و دفاع از عدالت استفاده کرد و از گفتار باطل، غیبت و دروغ پرهیز نمود.
• توانایی سکوت به وسیله لبها، خود نعمتی بزرگ است؛ چرا که انسان میتواند با کنترل زبان، از بسیاری از خطاها و گناهان زبانی در امان بماند.
• یادآوری نعمتها، زمینهساز محبت به خداوند و تقویت ایمان است؛ هرچه انسان نعمتهای الهی را بیشتر بشناسد، شکرگزارتر و به پروردگار نزدیکتر میشود.