Layl surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Baxil – o‘z molini xayrli yo‘llarda sarflashdan bosh tortgan, qo‘lini yig‘ib olgan kishi.
• Istag‘na – o‘zini boy ko‘rib, Allohga muhtoj emasligini his qilgan, Uning fazlidan biror narsa so‘rashni tark etgan kishi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo baxillik va o‘zini boy ko‘rish xususiyatlarini qoralaydi. "Baxil" – molini Allohning buyurgan yo‘llariga sarflashdan bosh tortadigan, zakat, sadaqa va boshqa xayrli ishlardan o‘zini chetga oladigan kishidir. "Istag‘na" esa o‘zini Allohdan mustaqil hisoblab, Uning rahmati va fazlidan umidini uzgan, faqat dunyo lazzatlariga berilib, oxirat ne’matlaridan yuz o‘girgan kishini anglatadi. Bunday kishi moli bilan faxrlanib, o‘zini kuchli va boy deb hisoblaydi, lekin bu uning halokatiga sabab bo‘ladi. Chunki u baxilligi tufayli o‘ziga yuklangan farzlarni ado etmaydi, istag‘nosi tufayli esa Allohning rahmatidan mahrum bo‘ladi. Natijada uning moli unga hech qanday foyda bermaydi, aksincha, u qiyomatda azobga giriftor bo‘ladi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarni saxovatli bo‘lishga va molini Alloh yo‘lida sarflashga undaydi, chunki baxillik insonni halokatga yetaklaydi.
2. Inson o‘zini hech qachon Allohdan mustaqil hisoblamasligi kerak; har doim Unga muhtoj ekanini yodda tutishi lozim.
3. Dunyo lazzatlariga berilib, oxiratni unutish – eng katta xavfdir. Mo‘min kishi doimo oxirat ne’matlarini orzu qilib, shu yo‘lda amal qilishi kerak.
4. Saxovat va Allohga tayanib yashash – baxt va najot yo‘lidir, baxillik va takabburlik esa shaqovat va halokat sababidir.