سوره لیل — آیه 8

معانی کلمات:

• بَخِلَ: بخل ورزید، از انفاق و بخشش در راه خدا خودداری کرد.
• اسْتَغْنَىٰ: خود را بینیاز دانست و از خدا و فضل او بینیازی جست.

تفسیر آیه:

و اما کسی که در راه خدا بخل ورزید و از انفاق مال خود در راههای واجب و مستحب خودداری کرد، و خود را بینیاز از خدا پنداشت و به لذتها و خواستههای دنیوی دل خوش کرد و از فضل و رحمت پروردگار روی گردان شد، و به وعدههای الهی و جزای نیکوی او ایمان نیاورد، خداوند نیز راه او را به سوی سختی و بدبختی هموار میگرداند و او را در مسیر شقاوت و عاقبت ناگوار قرار میدهد. چنین کسی به مال و ثروتی که بخل ورزیده و از انفاق آن خودداری کرده، هرگز سودی نخواهد برد و آن مال نه تنها در دنیا او را از عذاب الهی نجات نمیدهد، بلکه در آخرت نیز به حال او سودی ندارد و او را در آتش دوزخ گرفتار خواهد ساخت.

فواید و پیامهای آیه:

• بخل و خود را بینیاز دانستن از خدا، ریشه بسیاری از گناهان و بدبختیهای انسان است؛ چرا که انسان بخیل، هم حق خدا را ضایع میکند و هم حق بندگان خدا را.
• نجات و سعادت انسان در گرو انفاق و بخشش در راه خداست؛ زیرا انفاق، مال را پاک میکند و برکت میبخشد و انسان را به خدا نزدیک میسازد.
• خداوند هر کس را بر اساس نیت و عملش یاری میکند؛ کسی که راه خیر و بندگی را برگزیند، خداوند او را در این راه یاری میکند و کسی که راه بخل و غفلت را پیش گیرد، او را به حال خود رها نمیکند و عاقبت او را سخت و ناگوار میسازد.
• مال و ثروت، نه در دنیا و نه در آخرت، برای انسان بخیل سودی ندارد و تنها انفاق و بخشش است که مال را ماندگار و سودمند میگرداند.