فاتحہ سۈرىسى — ئايەت 2

1. ئايتەدىكى لۇغەت جەھەتتىن چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «ئەلھەمدۇ»: مەدھىيە، ماختاش، شۈكرى قىلىش. بۇ يەردە ھەر خىل ماختاش ۋە مەدھىيىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
• «لىللاھى»: ئاللاھ ئۈچۈن، ئاللاھقا خاس. يەنى بارلىق ماختاش ۋە مەدھىيە پەقەت ئاللاھغا خاستۇر.
• «رەببى»: ئىگە، خوجا، تەربىيە قىلغۇچى، ئىسلاھ قىلغۇچى، قامداش ۋە يېتىشتۈرۈش مەنىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
• «ئەلئالەمىين»: «ئالەم» سۆزىنىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ، ئاللاھتىن باشقا بارلىق مەخلۇقاتلارنى، يەنى پۈتۈن مەۋجۇداتلارنى كۆرسىتىدۇ.

1. ئايتەنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا بارلىق ماختاش، مەدھىيە ۋە شۈكرىلەرنىڭ پەقەت ئۆزىگە خاس ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. ئاللاھنىڭ كامال سۈپەتلىرى، ئۇنىڭ ئېسىل ئىسىملىرى ۋە سۈپەتلىرى، شۇنداقلا ئۇنىڭ بىزگە بەرگەن ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن، دىنىي ۋە دۇنيەۋى نېمەتلىرى — ھەممىسى ئۇنىڭ مەدھىيىسىگە لايىقتۇر. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئاللاھنى ماختاش، ئۇنىڭغا شۈكرى قىلىش ۋە ئۇنىڭغا ھەمدۇسانا ئېيتىشى كېرەك.

ئاللاھ تائالا «رەببۇل ئالەمىين» — يەنى پۈتۈن ئالەملەرنىڭ ئىگىسى، خوجاسى ۋە تەربىيە قىلغۇچىسىدۇر. ئۇ بارلىق مەخلۇقاتلارنى يارىتىپ، ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى قامداپ، ئۇلارنى تۈرلۈك نېمەتلەر بىلەن يېتىشتۈرىدۇ. ئۇ مۆئمىن بەندىلىرىنى ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلىش ئارقىلىق ئالاھىدە تەربىيە قىلىدۇ.

«ئالەملەر» دېگەن سۆز ئاللاھتىن باشقا بارلىق مەۋجۇداتلارنى، يەنى پەرىشتىلەر، ئىنسانلار، جىنلار، ھايۋانلار، ئۆسۈملۈكلەر ۋە باشقا بارلىق مەخلۇقاتلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئاللاھ تائالا بۇلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئىگىسى ۋە تەربىيە قىلغۇچىسىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھقا ھەمدۇسانا ئېيتىشىمىز، ئۇنىڭ بىزگە بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكرى قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى يارىتىپ، بىزنى تۈرلۈك نېمەتلەر بىلەن تەربىيە قىلىپ كەلمەكتە. شۇڭا بىز ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىش، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە ئۇنىڭغا شۈكرى قىلىش ئارقىلىق ئۇنىڭ نېمەتلىرىگە مۇناسىپ جاۋاب بېرىشىمىز كېرەك. بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھقا بولغان مۇھەببەت ۋە مىننەتدارلىق تۇيغۇسى بىلەن تولدۇرۇپ، ئۇنىڭغا يېقىنلىشىشقا ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەشكە تەرغىب قىلىدۇ.