Sure Fatiha — Ayet 2

Kelime Anlamları:

• El-hamd: Övgü, şükür, en güzel övgülerle anma; bütün övgü çeşitlerini kapsayan eksiksiz medih.
• Rabb: Sahip, mâlik; terbiye eden, yarattıklarını ıslah edip kemale erdiren, nimetleriyle besleyip büyüten.
• Âlemîn: Âlemler; Allah’tan başka var olan her şey, bütün yaratılmışlar, varlık âlemlerinin tamamı.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Kur’an-ı Kerim’in ilk suresi olan Fatiha’nın ikinci ayetidir ve Yüce Allah’a hamd ile başlar. “El-hamdü lillâhi Rabbil-âlemîn” cümlesi, bütün övgülerin, şükürlerin ve medihlerin yalnızca Allah’a ait olduğunu bildirir. O, zatında ve sıfatlarında bütün kemal sıfatlarını toplayan, her türlü eksiklikten münezzeh olan tek ilahtır. Görünen ve görünmeyen, bilinen ve bilinmeyen bütün nimetler; dinî ve dünyevî, zahirî ve batınî tüm ihsanlar O’ndandır. Bu sebeple hamd, yalnızca O’na yapılır; O’ndan başkasına yapılan övgü, gerçek anlamda hamd değildir.

Allah, “Rabbü’l-âlemîn”dir; yani bütün âlemlerin sahibi, yaratıcısı, yöneticisi ve terbiye edicisidir. O, her varlığı yoktan var etmiş, her birine uygun olan rızkını vermiş, ihtiyaçlarını karşılamış ve onları kemale doğru sevk etmiştir. O’nun rabliği; yaratmayı, yaşatmayı, rızıklandırmayı, hidayet etmeyi ve kullarını her türlü kötülükten korumayı kapsar. Özellikle mümin kullarını imanla, salih amellerle ve güzel ahlakla terbiye eder, onları dünya ve ahiret saadetine ulaştırır.

Bu ayet, aynı zamanda bir emir ve davet içerir: Allah, kullarına “Beni hamd ile anın, bana şükredin” buyurmaktadır. Çünkü hamd, kulun Rabbine olan bağlılığını, teslimiyetini ve şükrünü ifade eder. Hamd eden kul, nimetlerin gerçek sahibini tanımış, O’na minnettarlığını dile getirmiş ve kalbini Allah’a bağlamış olur. Bu da kulun imanını güçlendirir, kalbini huzurla doldurur ve onu Allah’a daha da yakınlaştırır.

Ey mümin! Her sabah uyandığında, her lokma yediğinde, her nefes aldığında Rabbini hamd ile an. Çünkü senin varlığın, sağlığın, aklın, imanın ve elindeki her şey O’nun lütfu ve keremidir. Hamd, seni O’na yaklaştıran en güzel ibadetlerden biridir. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) de “Hamd, şükrün başıdır” buyurmuş ve her işe Allah’a hamd ederek başlamayı öğretmiştir. Öyleyse sen de dilini hamd ile, kalbini şükür ile süsle; çünkü hamd eden kullar, Allah’ın en sevdiği kullardır.