سوره فاتحہ — آيت 2

1) لفظن جي معنيٰ:

• الْحَمْدُ: سڀ قسم جي تعريف ۽ ساراهه، ٻنهي کي گڏي ڪري چئبو آهي.
• لِلَّهِ: الله ئي لاءِ آهي، يعني سڀ ساراهه صرف الله تعاليٰ کي ئي جڳائي.
• رَبِّ: پالڻهار، مالڪ، سنڀاليندڙ ۽ تربيت ڪرڻ وارو.
• الْعَالَمِينَ: سڀ جهان، يعني الله تعاليٰ کان سواءِ سڀ موجودات ۽ مخلوقات.

2) آيت جي تفسير:

سڀ قسم جي ساراهه ۽ تعريف، ظاهري ۽ باطني نعمتن تي شڪر، ۽ سڀ قسم جي ڪمال جي صفتن سان وصف ڪرڻ، اهو سڀ صرف الله تعاليٰ ئي لاءِ آهي. هو ئي سڀني جو پالڻهار ۽ مالڪ آهي. هو ئي سڀني مخلوقات جو پيدا ڪرڻ وارو ۽ سندن سڀني ڪمن جو سنڀاليندڙ آهي. هو پنهنجي سڀني مخلوق کي نعمتون عطا ڪرڻ سان تربيت ڪري ٿو، ۽ پنهنجي خاص دوستن کي ايمان ۽ نيڪ عمل جي توفيق سان تربيت ڪري ٿو. ”عالمين“ جو مطلب آهي سڀ جهان، يعني الله تعاليٰ کان سواءِ هر شيءِ، جيڪا به موجود آهي، اها سڀ ”عالم“ جي دائري ۾ اچي ٿي. پوءِ الله تعاليٰ انهن سڀني جو مالڪ ۽ پالڻهار آهي. هن آيت ۾ الله تعاليٰ جي حمد ۽ ساراهه جو حڪم ڏنو ويو آهي، ڇاڪاڻ ته هو ئي سڀني ساراهن جو حقدار آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ ئي سڀني ساراهن ۽ تعريفن جو حقدار آهي، ان ڪري اسان کي گهرجي ته هر حال ۾ سندس شڪرگذار رهون.
• الله تعاليٰ سڀني جهانن جو پالڻهار ۽ مالڪ آهي، هو اسان جي هر ڪم جي سنڀال ڪري ٿو، ان ڪري اسان کي کيس ئي پنهنجو سهارو بڻائڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جي نعمتن جو ذڪر ۽ سندس ساراهه ڪرڻ اسان جي دلين ۾ ايمان ۽ محبت پيدا ڪري ٿي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسان هر وقت الله تعاليٰ جو شڪر ادا ڪيون ۽ سندس حمد ۽ ثنا بيان ڪيون، ڇاڪاڻ ته هو ئي اسان جو حقيقي پالڻهار ۽ رازق آهي.
• قرآن مجيد جي شروعات ۾ ئي الله تعاليٰ جي حمد ۽ ساراهه جو درس ڏنو ويو آهي، جيڪو اسان لاءِ هڪ عظيم سبق آهي ته اسان پنهنجي زندگيءَ جو آغاز ۽ هر ڪم الله جي نالي ۽ سندس شڪر سان ڪيون.