Sure Yûnus — Ayet 108

Kelime Anlamları:

• el-Hakk (الْحَقُّ): Kesin gerçek, şüpheden uzak olan doğru yol; burada Kur’an ve Peygamber’in getirdiği ilahi mesaj kastedilir.
• İhtida (اهْتَدَىٰ): Doğru yolu bulmak, hidayete ermek, iman edip Allah’ın emirlerine uymak.
• Dalâlet (ضَلَّ): Doğru yoldan sapmak, küfür ve isyan içinde kalmak.
• Vekîl (وَكِيلٍ): Koruyucu, gözetleyici, insanların amellerini eksiksiz kaydedip onları zorla doğru yola getirmeye çalışan.

Tefsir:

Ey Resul! Şu bütün insanlığa seslen ve de ki: "Ey insanlar! Rabbinizden size gerçek gelmiştir." Bu gerçek; Kur’an’dır, Peygamber’dir, hidayet rehberidir. Allah, size doğru yolu gösterecek her şeyi göndermiş, hiçbir mazeret bırakmamıştır. Artık kim bu gerçeği kabul eder, iman eder ve salih ameller işlerse, bunun faydası yalnızca kendisine döner. Çünkü Allah, kullarının itaatine muhtaç değildir; O, zaten her türlü eksiklikten münezzehtir. İman eden kişi, kendi nefsini kurtarır, kendi geleceğini güvence altına alır.

Kim de bu apaçık gerçeğe sırt çevirir, küfür ve sapkınlıkta ısrar ederse, bunun zararı da yalnızca kendi üzerinedir. Allah’ın mülküne hiçbir zarar veremez, O’nun kudretini asla sarsamaz. Sapkınlığın cezasını da yine kendi nefsi çekecektir.

Ey Resul! Sen onlara de ki: "Ben sizin üzerinize bekçi değilim." Yani ben, sizi zorla iman ettirecek, amellerinizi eksiksiz kaydedip sizi hesaba çekecek bir vekil değilim. Benim görevim ancak tebliğdir; size Allah’ın emirlerini ulaştırmak, sizi uyarmak ve müjdelemektir. İman edip etmemek, hidayeti seçip seçmemek sizin elinizdedir. Allah, herkesin yaptığını bilir ve herkese hak ettiğini verir.

Bu ayet, insana ne kadar büyük bir sorumluluk ve şeref verdiğini gösterir: İnsan, kendi kaderini seçebilecek iradeye sahiptir. Hidayet de dalalet de kişinin kendi tercihidir. Bu, aynı zamanda bir rahmettir; çünkü kimse kimsenin günahını yüklenmez, herkes kendi amelinin karşılığını alır. Öyleyse ey insan! Bu fırsatı kaçırma; sana uzanan hidayet elini tut, kurtuluşuna vesile ol. Unutma ki Allah, sana doğru yolu gösterdi; artık düşen, kendi kanatlarıyla düşer, uçan da kendi kanatlarıyla yükselir.