Сураи Йунус — Оят 42

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ — гӯш медиҳанд ба ту, яъне суханони туро мешунаванд.
• الصُّمَّ — каронҳо, яъне онҳое ки қобилияти шунидан надоранд. Дар ин ҷо мақсад каронии дил аст, на гӯш.
• لَا يَعْقِلُونَ — намеандешанд, намефаҳманд, ақл намекунанд.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол дар ин оят ба Пайғамбари худ (с) хабар медиҳад, ки баъзе аз кофирон ва мушрикон ҳастанд, ки суханони туро бо гӯш мешунаванд ва Қуръонро гӯш мекунанд, аммо ин шунидан ба қабул ва итоат ҳамроҳ нест. Онҳо танҳо бо зоҳири худ гӯш медиҳанд, вале дилҳояшон аз фаҳмидани ҳақиқат холӣ аст ва ҳеҷ чизе аз он чи ту мехонӣ ва мегӯӣ, дарк намекунанд.

Баъд Худованд бо саволи инкорӣ мефармояд: «Оё ту метавонӣ ба каронҳо бишнавонӣ?» Яъне, оё ту қодирӣ ба касе ки қобилияти шуниданро аз даст додааст, овозро бирасонӣ? Ҳаргиз наметавонӣ. Ҳамин тавр, ту ҳам наметавонӣ онҳоеро, ки дилҳояшон аз шунидани ҳақ кар шудааст ва онро дарк намекунанд, ҳидоят кунӣ. Ин савол дар зоҳир савол аст, вале маънои он инкор ва нафй аст: яъне ту наметавонӣ ва ин кор аз қудрати ту берун аст. Ҳидоят танҳо ба дасти Худованд аст ва Ӯ ҳар касро ки бихоҳад, ҳидоят мекунад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва одамонро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръон суханони Худованд аст ва Пайғамбар (с) танҳо расонандаи паём аст, на он ки ҳамаро маҷбур ба қабул кунад. Ҳидоят аз ҷониби Худованд аст ва ин инсоф ва адолати исломро нишон медиҳад.
• Оят моро огоҳ мекунад, ки шунидани зоҳирӣ кофӣ нест; бояд дил низ бедор бошад ва ҳақро қабул кунад. Ин ба мо таълим медиҳад, ки Қуръонро бо дили кушода ва таваҷҷуҳи комил бишнавем.
• Дар ин оят раҳмату меҳрубонии Худованд ба Пайғамбар (с) ва муъминон зоҳир мешавад, ки онҳоро аз ғами ҳидояти мардум озод месозад ва мефаҳмонад, ки вазифаи мо даъват ва таблиғ аст, на ҳидоят кардан.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки барои фаҳмидани Қуръон бояд ақлу дили худро ба кор гирем ва аз саркашӣ ва ғурур дурӣ кунем, то аз файзи бузурги он баҳраманд шавем.
• Қуръон китобест, ки ҳатто ба каронии дил низ даво мебахшад, ба шарте ки инсон худро ба он бисупорад ва бо ихлос гӯш диҳад. Ин умедворӣ барои ҳар ҷӯяндаи ҳақ аст, ки ҳидоят дар дасти Худованд аст ва Ӯ ҳар касро ки бихоҳад, ба роҳи рост ҳидоят мекунад.